Ravenna, 22-23 aprile 2010

il programma
Parte I: Forme di famiglie e forme di rappresentazione fotografica, 1950-1980
Giovedì 22 aprile ore 14,00
DISMEC, sala conferenze, via degli Ariani, 1
Saluti di: Angelo Pompilio, Direttore DISMEC (Dipartimento di Storie e Metodi per la Conservazione dei Beni Culturali di Bologna – sede di Ravenna) Atos Billi, Presidente della Fondazione Cassa di Risparmio e Banca del Monte di Lugo Lanfranco Gualtieri, Presidente della Fondazione Flaminia, Ravenna
Apertura dei lavori: Marina Miraglia, Presidente Onorario SISF
Francesco Casetti, Presidente CUC (Consulta Universitaria Cinema)
Ore 15: relazioni di :
Francesco Faeta, Decostruire nozioni. Famiglia e rappresentazione fotografica
Adolfo Mignemi, Fotografie di famiglia e ricerca storica: percorsi di ricerca
Giovanni Fiorentino, “Sorrida prego”. Un palcoscenico di carta, tra scena e retroscena
Roberta Valtorta, Due esperienze italiane di fruizione collettiva di immagini private. La famiglia italiana in cento anni di fotografia (1968) e L’Italia nel cassetto (1978)
Giacomo D. Fragapane, “Familiarizzare” il medium. Effetti della fotografia familiare sugli usi estetici della fotografia
Giovanni Contini Bonacossi, Fotografie video e altre fonti: percorsi di ricerca attorno a fondi fotografici familiari
Alice Cati, Lessico famigliare. Visioni e pulsioni affettive nella pratica cine-amatoriale
Venerdì 23 aprile ore 09,00
Ore 9,00. Relazioni di
Nicoletta Leonardi, Fotografie di famiglia, archivi, memorie: modelli e rappresentazioni della soggettività nella pratica artistica europea del secondo dopoguerra
Gabriele D’Autilia, Letture storiche della fotografia di famiglia
Antonio Giusa, Immagini di emigrazione negli archivi familiari. Comunicazione e memoria, affetti e nostalgie
Paolo Chiozzi, Questioni di metodo nell’approccio antropologico fotografico all’analisi delle dinamiche familiari in un paese in transizione: il caso Albania
Daniela Calanca, Identità familiari fra pubblico e privato nel database Imago Online del Laboratorio “Memoria del quotidiano”
Ore 11,00 : Discussione Ore 11,30 : Assemblea della Società Italiana per lo Studio della Fotografia, Palazzo Corradini, aula IV (g.c.).
Parte II:
Album di famiglia. Esperienze in corso di conservazione, gestione, valorizzazione di archivi e fondi fotografici e filmici familiari
Ravenna 23-24 aprile 2010
Venerdì 23 aprile ore 14,30, Palazzo Corradini, aula IV
Saluto del prof. Pierfrancesco Callieri, Preside della Facoltà di Conservazione dei Beni Culturali ARCHIVI (Presiede Marina Miraglia)
Oriana Goti, Sauro Lusini : I fondi fotografici familiari in un archivio fotografico territoriale: l’esperienza di AFT
Roberto Del Grande : La catalogazione delle fotografie conservate negli archivi familiari. L’esperienza del Friuli Venezia Giulia.
Enzo Minervini, Marina Del Dottore : Le foto di famiglia dei Camperio
Gabriella De Florio : I fondi fotografici dell’archivio Matania di Napoli: lungo l’arco di una storia di famiglia.
Gigliola De Martini : Fondi storici Musei Civici del Castello Visconteo di Pavia: la famiglia Cairoli fra pubblico e privato
Elena Correra: Il fondo Fausto Correra negli archivi della Cineteca di Bologna. Ricostruzione di una collezione di famiglia
Cinzia Frisoni, Laura Berti Ceroni : La raccolta fotografica della famiglia Tozzoni tra scena pubblica e racconto intimo
Luisa De Luca : Tecnologia, storia locale e tradizioni familiari: il progetto della Mediateca Provinciale di Brindisi
Karianne Fiorini : Metodologia e pratiche per la salvaguardia del cinema amatoriale: l’esperienza di Home Movies - Archivio Nazionale del Film di Famiglia
Laura Gasparini : Temi e trasversalità negli archivi fotografici di famiglia
Silvia Berselli : Metodologie per il recupero: il caso dei fondi fotografici di famiglia
Ore 17,30 Discussione
Venerdì 23 aprile ore 14,30, Palazzo Corradini, aula V
NETWORKS/TERRITORI (Presiede Francesco Faeta)
Maria Marcella Rizzo : Rappresentazione e autorappresentazione familiare: dalla memoria cartacea ai diari per immagini. L’archivio dei Winspeare (secc. XVIII-XX)
Marina Gnocchi : “Un ventennio (1855 - 1875) di iconografia inglese” attraverso l’album fotografico della famiglia Cadogan nel fondo Vitali presso il Civico Archivio Fotografico di Milano.
Paola Mortara : La fotografia di famiglia nel CDEC, Centro Documentazione Ebraica Contemporanea
Laura Cusano, Il progetto “Familia” della Regione Lazio: ricerca raccolta e valorizzazione dell’immagine familiare
Raffaella Biscioni : Fotografie di famiglia una ricerca dell’Università di Bologna sul territorio di Lugo nel XX secolo
Carla Nassini : Foto di donne e di famiglie in una ricerca nel territorio di Arezzo
Gabriella Ballesio : Camera oscura con vista sulle valli valdesi. Le stereoscopie dei fratelli Peyrot
Francesca Giraldi : Paesani in posa. Rappresentazioni della famiglia in un’area rurale della Sardegna meridionale tra 1900 e 1960.
Paolo Bertella Farnetti : Dall’album privato all’archivio pubblico: la memoria via scanner, in un progetto fra Modena e Addis Abeba
Dorena Caroli : Fotografie di bambini e famiglie in Unione Sovietica: scene di vita quotidiana negli anni 20 e ’30.
Maddalena Cerletti : La fotografia di ritratto in Senegal, dalle sue “origini” fino ad oggi.
Ore 17,30 Discussione
Sabato 24 aprile ore 9,00, Palazzo Corradini aula IV
ALBUM/ CASSETTI (Presiede Tiziana Serena)
Monica Maffioli – Luigi Tomassini : Gli album di famiglia nelle Raccolte Museali della Fratelli Alinari
Claudia Morgan : Non solo album: l’archivio fotografico della famiglia Sartorio di Trieste
Virginia Cardi : Un archivio fotografico per una antropologia familiare. Un esempio fra i tanti: la raccolta Fagnani Pani Cardi di Rimini
Carlo Bonazza : È sempre domenica, le fotografie nei cassetti in un paese toscano ( Buriano - GR)
Vania Vassura, Enzo Pezzi : “Un paese vuole conoscersi” S. Alberto di Romagna
Galileo Magnani : Augusto Stringari fotografo per diletto nella Viareggio “primi Novecento”
Carlo De Maria : La famiglia Berneri dall’ esilio antifascista alla ricostruzione postbellica: lutti, memorie e impegno politico attraverso le fotografie di famiglia (1926-62).
Monica Di Barbora : Lo sguardo condiviso: fotografi di paese e rappresentazione della famiglia fra anni ’50 e anni ’80 del ‘900.
Matteo Balduzzi : “La fotografia di famiglia nella costruzione di una memoria collettiva: il progetto pubblico “Foresta Nascosta”
Ore 11,30 Discussione
Sabato 24 aprile ore 9,00, Palazzo Corradini aula V
MODELLI/CODICI/LINGUAGGI (Presiede Giovanni Fiorentino)
Claudio Domini :“Pro memoria”. Per un’estetica della fotografia familiare
Stefano Viaggio : La dimensione familiare nella fotografia anonima della Prima Guerra Mondiale
Lucia Valente : Il manifesto di una nuova dimensione fotografica: le esperienze di Ando Gilardi e Virgilio Tosi.
Annacarla Valeriano : I racconti dei film di famiglia: fonti, memorie, narrazioni
Matteo Di Castro: Famiglie disperse e immagini ritrovate. La riscrittura contemporanea delle foto anonime
Marina Rivera : Il racconto come dimora. “Heimat” memoria e fotografia.
Barbara Cattaneo, Angelo Signorelli :“Le memorie sono fatte di questo”: cinema documentario e biografie familiari
Monica Rossi: “www.storiedigitali.net” progetto di memoria diffusa
Paolo Simoni: Archivi nascosti. Per un uso pubblico del patrimonio audiovisivo inedito e privato
Ore 11,30 Discussione Ore 12 (sessioni unite) Discussione generale e conclusioni
Segreteria organizzativa : Fondazione Flaminia, Carla Rossi - crossi@fondazioneflaminia.it
tel. 0544 34345 - cell. 334 5613140
Segreteria Scientifica SISF : Dott.ssa Maria Vittoria Paolini - info@sisf.eu
Preprint, presentazioni, layout : Laboratorio Fotografico DISMEC (Dipartimento di Storie e Metodi per la Conservazione dei Beni Culturali di Bologna – sede di Ravenna)
Via Ariani 1, 48121 RAVENNA - tel. 0544 936768
Barbara Baccin, Francesco Parrinello, Federico Taverni
Cura scientifica della sezione panels : Dott.ssa Angela Mattia Mail: mattiaangela25@libero.it
Quota di iscrizione (comprensiva di cartellina, preprint, pranzo a buffet del 23 aprile) € 50 La quota di iscrizione non è richiesta e la partecipazione è libera e gratuita per studenti universitari, dottorandi, docenti, e per i soci SISF.

Μεθοδολογικες περιεργες περιπτωσεις για ενα συνεδριο ιστοριας της φωτογραφιας

Caro Manolis,
ci scusiamo per la mancanza del suo nome dal programma, ma in effetti il programma, data la già rilevante quantità di relatori presenti, si limita ad indicare solo i relatori che presentano effettivamente una relazione o una comunicazione orale nel corso dei lavori. Non è stato possibile inserire nel programma a stampa le assai numerose presentazioni, materiali illustrativi, filmati ecc. che verranno proiettate o - in caso di materiali a stampa - messe a disposizione dei partecipanti nella sezione panels, in una apposita sala, durante i lavori del convegno, i quali si svolgono in sessioni parallele in altre due sale. Sarà comunque fornito a tutti i partecipanti l'elenco delle presentazioni della sessione panels e sarà possibile per tutti coloro che lo desiderano vedere le presentazioni (fra le quali la sua, che è già stata acquisita e inserita dal nostro staff) che saranno proiettate in successione e in continuo, oppure di richiedere la visione a domanda di una particolare presentazione ad un apposito staff presente nella sala panels. Questo perché il programma è già molto denso, e già a sessioni parallele, per cui era impossibile dedicare un apposito spazio nel corso vero e proprio dei dei lavori (e nel depliant a stampa, anch'esso piuttosto denso) alla sessione panels;
per contro negli atti del convegno, dove il problema degli spazi si porrà diversamente,
è nostra intenzione inserire, assieme alle relazioni, anche un elenco dei contributi della sessione panels, con alcune informazioni di base, sulle quali tuttavia ci risentiremo in seguito, se è d'accordo.
La ringrazio ancora per il suo contributo e mi scuso di nuovo per non avergli potuto dare una visibilità maggiore, Con i più cordiali saluti
Luigi Tomassini

Αγαπητέ Μανώλη,
Ζητούμε συγνώμη για την απουσία του ονόματός σου στο πρόγραμμα, αλλά στην ουσία το πρόγραμμα, λόγω του ήδη σημαντικού αριθμού των ομιλητών , περιορίζεται στο να αναφέρει μόνο τους εισηγητες που υποβάλλουν μια έκθεση ή μια προφορική επικοινωνία κατά τη διάρκεια των εργασιών. Δεν ήταν δυνατόν να επεκταθεί το πρόγραμμα για να εκτυπώθουν οι πολυάριθμες παρουσιάσεις, έργα τέχνης, κ.λπ. βίντεο. οι οποίες θα προβληθουν ή - σε περίπτωση έντυπου υλικού - θα τίθενται στη διάθεση των συμμετεχόντων στο καθε τμήμα, σε ξεχωριστό χώρο κατά τη διάρκεια των εργασιών της διάσκεψης, η οποία πραγματοποιείται σε παράλληλες συνεδριάσεις σε δύο άλλες αιθουσες. Θα εξακολουθούν να παρέχονται σε όλους τους συμμετέχοντες της συνόδου ενας καταλόγος από τις παρουσιάσειςτων ημεριδων και θα είναι δυνατον για όλους όσοι επιθυμούν να δουν τις παρουσιάσεις (στα οποία περιλαμβάνεται το δικό σου, που έχει ήδη αποκτηθεί και εγγραφεί από το προσωπικό μας) που θα προβαλλονται διαδοχικά και συνεχώς, ή να ζητούν να προβάλλεται μια συγκεκριμένη παρουσίαση απο ένα κατάλληλο προσωπικό που παρευρίσκεται στη αιθουσα..
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το πρόγραμμα είναι ήδη πολύ πυκνό, και δεδομένου ότι εχουμε παράλληλες συνεδρίες, οπότε ήταν αδύνατο να αφιερώσουμε ένα χώρο στην πραγματική δουλειά (και σε έντυπα φυλλάδια, που επίσης ειναι αρκετά μεγαλο) σε καθε διαφορετικη συνεδρια κατά τη συνάντηση όπου και το πρόβλημα του χώρου ...
Εχουμε την πρόθεση να θέσουμε μαζί με τις εκθέσεις - εισηγήσεις, και ενα κατάλογο των συνεισφορών των αντίστοιχων συνεδριάσεων-ημεριδων, με κάποιες βασικές πληροφορίες, για την οποία θα εχει επεξεργαστει, αν συμφωνείτε.
Σας ευχαριστώ και πάλι για τη συμβολή σας και ζητώ συγγνώμη και πάλι ότι δεν ήμουν σε θέση να δώσω μεγαλύτερη προβολή,
Με φιλικούς χαιρετισμούς
Louis Tomassini

From: manolo

Sent: Saturday, April 17, 2010 10:25 AM

To: daniela.scala@fastwebnet.it ; mvcocuzzoli@gmail.com ; sisfstudioperlafotografia

Subject: Seminario SISF fotografia di famiglia una domanda

Cari
Mi chiamo Manolis Kassimatis-Damiani e sono fotografo e ricercatore della storia di fotografia per Giornate di studio a cura della SISF e della Facoltà di Conservazione dei Beni Culturali dellʼUniversità degli Studi di Bologna RAVENNA 22-23 Aprile 2010,
la mia presentazione "con una breve introduzione esplicativa" e anche il mio nome non ce`. Che succede?
αγαπητοι ονομαζομαι Μανολης Κασιματης και ειμαι φωτογραφος και ερευνητης της ιστοριας της φωτογραφιας. Η συμμετοχη μου στο συνεδριο για τα φωτογραφικα αλμπουμ δηλαδη η παρουσιαση της προβολης της μελετης μου λλα και του ονοματος μου δεν υπαρχει. Τι ακριβως συμβαινει?
cordiali saluti
Manolis Kassimatis
ecco tutti i documenti
----numero della busta (special priority mail)-express e` SP 227002836 GR
indietro la busta ce` mio testo e un CD con slide show “Nuotando a Voula” (1933-1963) e il archivio e` bania2a.avi - 11.37 min
ANCHE il slide show ce` in blog:
http://eteriafotografizontas.blogspot.com/2010/03/blog-post_25.htm

Re: Seminario SISF fotografia di famiglia
manolos 15/3/2010 2:14 μμ - info@sisf.eu
Gentile signore Tomassini.
Buono giorno
Ho inviato la mia proposta (mio testo e dvd con slideshow) di intervento alle giornate di studio di Ravenna sulla fotografia di famiglia con urgente lettera(Express). Spero che i miei documenti di accontentarvi.
cordiali saluti
Manolis Kassimatis-Damiani

Seminario SISF fotografia di famiglia
sisf 14/1/2010 7:12 μμ - manolos@otenet.gr
Gentile dott. Kassimatis-Damiani, la ringraziamo per la sua proposta di intervento alle giornate di studio di Ravenna sulla fotografia di famiglia, la commissione ha trovato la sua proposta molto interessante, tuttavia, data la quantità di proposte pervenute che ha superato largamente le previsioni, ha ritenuto di non poter tradurre la sua proposta in un intervento al convegno. Si tratta infatti, a quanto abbiamo potuto capire, di una descrizione - analisi di un fenomeno di costume che è in se potenzialmente molto interessante ma che non esprime uno studio di carattere generale su questo tema. Nel suo caso quindi, come in alcuni altri consimili, la commissione ha ritenuto di invitarla a trasmetterci, se lo desidera, una presentazione in formato power point con una breve introduzione esplicativa. Tale presentazione insieme ad altre sarà proiettata in un apposito panel durante il corso dei lavori. Nel caso questa soluzione incontri la sua approvazione, la pregheremmo di inviarci il materiale entro il 15 marzo prossimo, in modo che tutti i materiali possano essere adeguatamente preparati per le giornate del 22- 23- 24 aprile in cui si svolgerà il convegno.
Con i più cordiali saluti,
Luigi Tomassini.


Manolis Kassimatis-Damiani ha lasciato questo commento Sabato 10 Ottobre 2009 alle 11:36 am Cari signori e signore mi interessa parteciparemanolis kassimatis-damianifoto-tipografoe ricercatore della storia di fotografiamembro di non profit societa` fotografizontasil mio thema;fotostorie di un fotografico album da una famiglia italiana in atene(grecia)con titolo “nuotare al estate nella Vula(atene)1933-1963″la presentazione sara` come un slide showa presto oggi mandero` una sintesitante grazie

1. Carlo Bonazza ha lasciato questo commento Mercoledì 21 Ottobre 2009 alle 12:12 am Confermo che vorrei partecipare.Mando a parte una proposta di intervento

Nuotando a Voula (1933-1963) da un album fotografico

Fotografie di famiglia – album fotografici familiari
“Nuotando a Voula”, (1933-1963)

cura di Manolis Kassimatis

Come studioso di fotografia, mi sono già reso conto della necessità di suddividere le fotografie degli album fotografici in unità tematiche. (se è possibile data la dimensione e qualità dell’archivio fotografico in esame). La possibilità di focalizzare l’attenzione su determinate foto-unità, che offre certamente molto più materiale per l’analisi sociale, il confronto e la comprensione di quanto è raffigurato. Quindi, dopo aver concentrato un materiale fotografico di una famiglia, della quale sono membro anch’io, il che significa che avevo una relativa libertà nella gestione di fatti personali con tutti i rischi che ne conseguono, mi sono concentrato sul tema “bagni al mare”. Dopo aver controllato, in caso ci fossero errori sul retro delle fotografie, in seguito ho archiviato le foto in base alle date. Ho archiviato tutte le fotografie per le quali non c’erano elementi in base alle somiglianze nella raffigurazione e, per quante si è reso necessario, sono state identificate dai protagonisti stessi. Così è stata creata la serie “Nuotando a Voula”, un percorso fotografico, durante gli anni 1933-1963, di una famiglia medio-borghese di emigranti italo-greci e abitanti profughi di Atene, capitale della Grecia, con protagonista una donna che, cominciando essa stessa, da bambina felice, a fare i primi passi nel mare, in seguito ha avuto la gioia di seguire suo figlio fare anch’egli i primi passi sulla stessa sabbia.
Cominciando dall’epoca dei primi bagni comuni di uomini e donne e durante il periodo fra le due guerre, in una spiaggia aperta e pura con una sabbia reale di una capitale, vengono registrate le semplici abitudini quotidiane di una famiglia e di parenti e amici che la circondano e si giunge sino all’epoca un po’ prima della creazione delle prime spiagge organizzate negli anni ’60. La differenziazione di questo determinato studio consiste nel fatto che, per la narrazione storica delle fotografie, viene utilizzato un protagonista fotografato, che appunto riesce a descrivere molte più cose e avvenimenti di quanto sia visibile, dando un’altra dimensione. Alla fine un testo schiarimento da una fotografia può dare una nuova dinamica alla fotografia, ma anche ai suoi protagonisti.
La classificazione tematica un archivio fotografico e il rispettivo studio colloca lo studioso forse anche in un ruolo diverso, ma che offre nuove possibilità di analisi dei documenti fotografici.
To κειμενο της παρουσίασης στο συνέδριο:
Οικογενειακές φωτογραφίες - οικογενειακά φωτογραφικά άλμπουμ.
Ραββένα 22-23 Απριλίου 2010 ΙΤΑΛΙΑ
"Κολυμπωντας στην Βουλα " 1933-1963
Ως μελετητης της φωτογραφιας, ηδη εχω αντιληφθει την αναγκαιοτητα να χωριzω τις φωτογραφιες των οικογενειακων φωτογραφικων αλμπουμ σε διαφορες θεματικες ενοτητες. (αν ειναι δυνατο απο το μεγεθος και την ποιοτητα του εξεταζομενου φωτογραφικου αρχειου).
Η δυνατοτητα της εστιασης πανω σε συγκεκριμενες φωτο-ενότητες μου προσφερει σιγουρα πολυ περισσοτερα εργαλεια κοινωνικης αναλυσης, συγκρισης και κατανοησης των δεδομενων που απεικονιζονται. Αφου λοιπον συγκεντρωσα ενα οικογενειακο φωτογραφικο υλικο μιας οικογενειας της οποιας ειμαι και γω μελος, πραγμα που σημαινει οτι ειχα και μια σχετικη ελευθερια στην διαχειριση προσωπικων δεδομενων με οτι ρισκο συνεπαγεται αυτο, εστιασα στο θεμα "μπανια στην θαλασσα"
Αφου ελεξα για τυχον πληροφοριες στο πίσω μερος των φωτογραφιων, πραγμα συνηθισμενο, αρχειοθετησα κατοπιν το υλικο βασει των ημερομηνιων. Σε οσες φωτογραφιες δεν υπηρχαν στοιχεια αρχειοθετησα βασει των ομοιοτητων στην απεικονιση και σε οσες χρειαστηκε, ταυτοποιηθηκαν απο τους ιδιους τους πρωταγωνιστες Ετσι δημιουργηθηκε η σειρα "Κολυμπωντας στην Βουλα "
μια φωτογραφικη αφηγηση κατα την διαρκεια των ετων 1933-1963 μια μεσης αστικης οικογενειας Ιταλο-Ελληνων μεταναστων και προσφυγων κατοικων της Αθήνας πρωτευουσας της Ελλαδας με πρωταγωνιστη μια γυναικα που ξεκινωντας η ιδια ως μωρο χαρουμενη να κανει το πρωτο βημα στην θαλλασα, και κατοπιν εχει την χαρα να παρακολουθησει μετα 30 χρονια τον υιο της να κανει και αυτος το πρωτο βημα στην ιδια αμμουδια. Ξεκινώντας απο την εποχη των πρωτων κοινων μπανιων ανδρων και γυναικων και την διαρκεια του μεσοπολεμου σε μια ανοικτη και αγνη παραλια με αληθινη αμμο μιας πρωτευουσας καταγραφονται οι απλες καθημερινες συνηθειες μιας οικογενειας και των φιλικων και συγγενικων προσωπων που την περιτριγυριζουν και φτανει εως την εποχη λιγο πριν την δημιουργια των πρωτων οργανωμενων πλαζ την δεκαετια του 1960.
Η διαφορετικότητα της συγκεκριμενη μελετης συνισταται στο γεγονος οτι για την αφηγηση-εξιστορηση των φωτογραφιων χρησιμοποιηται ενας φωτογραφιζομενος-πρωταγωνιστης, που μάλιστα καταφερνει να περιγραψει πολυ περισσοτερα πραγματα και γεγονοτα απο οσα ειναι ορατα δινωντας μια αλλη διασταση.
Τελικα με τη λογικη του ειναι και οχι του φαινεσθαι η λεζαντα μπορει να δωσει νεα δυναμικη στην φωτογραφια αλλα και στους πρωταγωνιστες . Η θεματικη καταταξη ενος φωτογραφικου αρχειου και η αντιστοιχη μελετη τοποθετει τον μελετητη ισως και σε εναν αρκετα διαφορετικο ρολο αλλα και προσφερει νεες δυνατοτητες αναλυσης των φωτογραφικων ντοκουμεντων.
Mανολης Kασιματης

Φωτογράφοι που φωτογράφισαν στον εμφύλιο πόλεμο (1946-1949)

απο την, υπο έκδοση, μελέτη του Μανόλη Κασιμάτη
Φωτογραφίζοντας στον Ελληνικό Εμφύλιο Πόλεμο 1946-1949
-καταγράφοντας τους φωτογράφους και όχι μόνο-

Ελληνες φωτογράφοι που φωτογράφισαν στον εμφύλιο πόλεμο (1946-1949)

Φωτοκινηματογραφικό συνεργείο του Δημοκρατικού Στράτου Ελλάδας
επικεφαλης Γιώργος Σεβαστίκογλου σκηνοθετης-σεναριογραφος,
Μάνος Ζαχαρίας σκηνοθετης
Απόστολος Μουσούρης διευθυντης φωτογραφιας

σ. Οι συνηθισμένες πρακτικές για να δημιουργηθούν φωτογραφίες
αν δεν υπηρχαν λήψεις(αρνητικά) απο φωτογραφικες μηχανες ήταν:
είτε με αντιγραφή απο τα καρέ του κινηματογραφικού φιλμ
είτε με κόψιμο ενός καρέ του κινηματογραφικού φιλμ.

Πολιτικοι κρατουμενοι- εξοριστοι που φωτογραφησαν (σε παρανομία)
εξόριστοι που φωτογράφιζαν και εκτυπωναν
Δανιόλος Σπύρος
Ζουράρης Γιώργος
Κασιμάτης Στέλιος
Καραπατάκης Κώστας
Παπαναστασίου Κώστας
Σαλάχας Γιώργος
Τάβλας Γιώργος
εξόριστοι που ειχαν μόνο φωτογραφική μηχανή
Γεωργιάδης Μάκης
Πετρόγιαννης Ντίνος
Ζέρβα Μαριγούλα Μαστρολέων

Φωτορεπόρτερ μέσων ενημέρωσης

Ακερμανίδης Λαζαρος (1947+)
Βερβέρης Απόστολος
Γιάγκογλου Δημήτρης,
Ιωνάς Θωμάς, (εφημερίδα ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ)
Καραγιώργος Γιώργος (εφημερίδα ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΕΛΛΟΝ)
Κουρμπέτης Κυριάκος,
Μεγαλοοικονόμου Χαράλαμπος
Μεγαλοοικονόμου Κώστας
Μάρτογλου Ευριπίδης(Πρακτορείον Ηνωμενων Φωτορεπορτερ),
Μπίρης Γιάννης,
Παρτίδης Δήμος
Πατσαβός Αντώνιος (Φωτορεπορτάζ ΜΙΝΙΟΝ)
Τρανάκας, Σπύρος (Πρακτορείον Φωτογραφιών Τύπου)
Τριανταφύλλου Δημήτρης(Πρακτορείον Ηνωμενων Φωτορεπορτερ)
Τσακιράκης Βασίλης,
Φλώρος Δημήτρης(Πρακτορείον Ηνωμενων Φωτορεπορτερ) ,
Φωτεινόπουλος Δημήτρης(Πρακτορείον Ηνωμενων Φωτορεπορτερ) ,
Χαλκίδης Σπύρος
Φωτογραφοι Υπαλληλοι της AMAG(Αμερικανικη Αποστολή Βοήθειας), της EGA/G κ.α.
επικεφαλης Παπαϊωάννου Βούλα
Αρζιμάνογλου Ιωάννης
Χαρισιάδης Δημήτρης

Φωτογραφοι Υπαλληλοι της A.G.I.S. (ΕλληνοΑγγλικη Υπηρεσία Ενημέρωσης)
διευθυντης Χαρισιάδης Δημήτρης


Ξενοι φωτογραφοι (1944-1949)
Φωτογραφοι συνεργατες - υπαλληλοι του TIME -LIFE
Dmitri Kessel
George Rodger
John Phillips
Mark Kauffman
Nat Farbman
Pat English
Frank Scherschel
Φωτογραφοι συνεργατες - υπαλληλοι του Magnum Photos
David Seymour
Werner Bischof
Φωτογραφοι ανεξαρτητοι
Nancy Crawshaw

η ερευνα συνεχιζεται
μεχρι να αποκατασταθουν ολοι...
επειδη η φωτογραφία διαμορφωνει αισθήσεις, αισθήματα και συνειδήσεις
Μανολης Κασιματης

Stories are woven into the work of the late photographer Stelios Kasimatis

http://www.ekathimerini.com/4dcgi/_w_articles_civ_1_23/09/2002_21221

1950s photographs speak of the other side of Athens

Stories are woven into the work of the late photographer Stelios Kasimatis
Athens during the 1950s as captured by the late photographer Stelios Kasimatis. On view at the Goethe Institute in Thessaloniki.

By Alexandra Koroxenidis - Kathimerini English Edition

Ahens during the 1950s was a city undergoing change. The war had just ended and there was diffuse hope of a better future. But there was also much poverty and the uneasy hangover of political repression.

“The Other Athens of the ’50s,” a photography exhibition on view at the Goethe Institute in Thessaloniki, documents this side. It shows a moment in Greek history, but also tells the interesting story of Stelios Kasimatis, the man who took the photographs. In some ways it is a story one often hears about many politically left-minded people of the time; people who fought with the EAM-ELAS regime and were subsequently sent into exile.

Kasimatis was one of them. Where his story differs is in the unusual details of his life. And those fit the present exhibition in terms of how Kasimatis, initially an airplane mechanic, developed an adamant interest in photography and managed to practice his trade under dire circumstances. The exhibition, which is curated by the late photographer’s son, Manolis Kasimatis — also a photographer — is as much a documentation of a period in Greek history as a testament to the unusual life of a man, his political commitment and his notion of his art as a compulsive, political responsibility.

Born in 1920 in Piraeus, Kasimatis was an employee at the Greek State’s airplane-manufacturing factory. But during the resistance he quit his job for ideological reasons, fearing that had he stayed on he would have implicitly sided with the enemy. He fought with the left fraction and became commander of the Voula-Glyfada regime.

He was then exiled to Icaria, where together with four other of his fellow political exiles he put together a photographic team. They secretly set up a darkroom, used an actual camera as a magnifier and received chemicals sent from Athens in secret. “My father took many pictures of the people in exile. He tried to send them through another photographer to Athens, but they were never delivered to their destination. This was a time of political persecutions and people were very afraid of giving out information,” says Manolis Kasimatis. “My father told me very little of his political involvement, probably because he did not want to get me into any trouble. Had much of his work been saved it would have provided an invaluable political documentation.”

Kasimatis was a man who suffered for his political beliefs. After Icaria he was exiled to Makronisos, and was unfortunately sent to Daphni after that.

His commitment to photography cannot be seen separately from his steadfast political ideology. It explains why he was so drawn to documentary photography and to images that captured poverty, social inequality and human suffering. It also explains why he worked for the leftist newspaper Avgi as a photojournalist for almost eight years. “As a photojournalist his objective became to tell the truth,” Kasimatis says of his father. Many of the photos he took were never published and were only used for the newspapers’ archives. Among them are the trials of political exiles.

Kasimatis also did other, apolitical work. Some of his better-known commercial photos were those of Melina Mercouri during the shooting of the film “Stella,” and were used for the press. A portrait of Josephine Baker during her visit to Athens is another well-known work of his.

While at Avgi, Kasimatis also kept a photographic studio of his own, which he also used as a projection and printing studio. Kasimatis did some independent projects too, with no intention of publishing them. His photographic itineraries in Athens and Piraeus, to which the photos at the Goethe Institute belong, were one of them.

The photographs were never published but fortunately were not lost, like the photos from Icaria and Makronisos. They are symbolic of a period in the history of Greece, but for Kasimatis’s son they are also symbolic of the work of so many forgotten photographers whose work remains unknown. “Greek photography of the time is not just about Meletzis and Tloupas and Papaioannou. It is important that we learn more about the work of other artists as well,” says Kasimatis. This explains why Kasimatis has curated the exhibition as a tribute to what he calls “all those forgotten photographers.” Had their work survived or at least been published, it is likely that they would have added another view into our past but also into the pasts of other peoples’ lives.

see others photo by Stelios Kasimatis in

http://www.manolokasimatis.gr/index.php?fID=26

δειτε και αλλες φωτογραφιες του Στελιου Κασιματη

Συζητώντας για τον εμφύλιο 60 χρόνια μετά

Η νεολαία Κομμουνιστική Απελευθέρωση διοργανώνει στην Αθήνα μια επίκαιρη εκδήλωση, με αφορμή τα 60 χρόνια από τον εμφύλιο πόλεμο.
Συγκεκριμένα, η εκδήλωση έχει θέμα "Συζητώντας για τον εμφύλιο 60 χρόνια μετά" και θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 19 Δεκέμβρη, στις 7.00 μ.μ. στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.
Θα μιλήσουν η ιστορικός Τασούλα Βερβενιώτη,
ο δημοσιογράφος Στέλιος Ελληνιάδης,
ο ιστορικός Δημήτρης Κουσουρής
και ο Ευτύχης Μπιτσάκης, ομότιμος καθηγητής φιλοσοφίας.

Φωτογραφίες της απελευθερωμένης Θεσσαλονίκης -ΟΚΤΩΒΡΗΣ 1944-

65 χρονια μετά

Φωτογραφίες της απελευθερωμένης Θεσσαλονίκης -ΟΚΤΩΒΡΗΣ 1944-

και η υποχρέωση αποκατάστασης
του ονόματος ενός φωτογράφου.


Λάζαρος Ακερμανίδης
(1903-1947)







δείτε την μελέτη
http://eteriafotografizontas.blogspot.com/2008/11/blog-post_25.html
Φωτογραφικά ντοκουμέντα από την δράση του ΕΛΑΣ
(Ομαδα Μεραρχιών Μακεδονίας).
Φωτογραφίες της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης (Οκτώβρης 1944)
απο το αρχείο του φωτογράφου Λαζαρου Ακερμανίδη
εκδοσεις Φωτογραφίζοντας.
Εδω και τρία χρόνια προσπαθούμε στέλνοντας την μελέτη μας και γράφοντας άρθρα να ενημερώσουμε εφημερίδες και περιοδικά για την αξία του φωτογραφου.
Ως πότε πρέπει να περιμένουμε; πόσο ακόμα χρόνο χρειαζονται και οι μεγάλοι ιστορικοί της φωτογραφίας και όχι μόνο, για να αποκαταστήσουν "την τιμή" του φωτογράφου αυτού
αλλά και τόσων άλλων ξεχασμένων;





































και κάποια ιστορικά-πολιτικά σχόλια
απο το βιβλιο 'Απομνημονεύματα"
τόμος 2 εκδοσεις ΛΙΒΑΝΗ
του Μάρκου Βαφειάδη

Ο προλογος απο την εισηγηση της παρουσιασης ΦΩΤΟ-ΓΡΑΦΙ-ΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΗ ΤΟΥ `44 του Μανολη Κασιματη στις φωτογραφικες συναντησεις ΚΥΘΗΡΩΝ

Πρόλογος
Ναμαι πάλι εδώ οπως πριν οκτώ χρόνια οταν είχα πρωτοξεκινήσει το ταξιδι προς Κύθηρα φωτο-γραφί-ζοντας εφενος την ιστορια ενός παππού (ο παππούς Μανολης Κασιμάτης γεννήθηκε στο Κάλαμο το 1879 από τον Μήνα ποτε Ελευθερίου απο το κατω Λιβάδι και την Μαρία Βρετού Καλιγγερού) εφετέρου για το συνέδριο ιστορίας της φωτογραφιας.
Στο νου μου είχα ένα κείμενο που ανέφερε τα εξής:
η ζωή των ανθρώπων είναι πράγματι αληθινή μόνο όταν μοιάζει σαν παραμύθι και αυτό γιατί μόνο στα παραμύθια κυριαρχούν τα απόλυτα ιδανικά: του σεβασμού, του αληθινού έρωτα, της ειλικρίνειας, του χρέους, της δικαιοσύνης , της αυτοθυσίας, του ηρωισμού, της αλληλεγγύης, της μνήμης .
Στη βαλίτσα μου εκτός από μερικά βιβλία και κάποια κιτρινισμενα χαρτιά είχα και ένα τηλέφωνο ενος συνάδελφου στο νησί κάτι σαν αναγκαίος σύνδεσμος . Οι εποχές για μένα ήταν τότε σχετικά δύσκολες. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής Νεάπολη -Κύθηρα είχα μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση με έναν κοτσονάτο παππού που στην συνέχεια προσφέρθηκε να με πάρει μαζί του με το αυτοκινητο μέχρι τη Χώρα. Ηταν η πρώτη και όπως αποδείχτηκε ειλικρινής γνωριμία. Και τι δεν ειπάμε στη διαδρομή. Ευχαριστώντας τον, του έδωσα μια φωτογραφική μελέτη μου. Την επομένη με συνεχάρηκε και με τη σειρά του μου έδωσε ένα δικό του βιβλίο διηγώντας μου ταυτόχρονα την ιστορία του, εστιάζοντας στην εποχή της εθνικής αντίστασης και παράλληλα στην προσπάθειά του να καθιερωθεί στο νησί μια ημέρα μνήμης (για πρώτη φορά από τη δημοτική αρχή διοργανωθηκε και τιμηθηκε επίσημα πριν λιγες μερες).
Σημαντικότατος λόγος που είμαι εδώ είναι
για να ευχαριστήσω θερμά ορισμένους ανθρώπους
ευχαριστώ Μανώλη Δαπόντε
για την χορηγια και για την αλληλοσυνεργασία σου
ευχαριστω συναδελφε-σύνδεσμε Βαλέριε Καλοκαιρινέ και Ρενάτα
για την βοηθεια
ευχαριστω Μιχάλη Ορφανάκη, Θόδωρε Κομηνέ,
Εβίτα Σοφίου, Μανόλη Σοφίο και καλό σου ταξίδι εκεί στα ψηλα
ευχαριστώ Σπύρο Ανδρόνικε, κ. Θεοδωρακάκη, Μεταξία Γιωργοπούλου
ευχαριστώ παιδιά της Πορφυρίδας και Ιππολυτε Πρεκα για τη συνεργασία μας
Ελενα και Μυρτώ Μαγγείρου, Χρύσα Φατσέα,
ευχαριστω Δροσούλα Τσέρη από τις φωτογραφικές συναντήσεις
καθώς Ελένη Χαρού, Σταυρο Κασιμάτη και Ακριβή Σέλιου για τις οκογενειακές πληροφορίες.
Στη διάρκεια του πρώτου συνέδριου υπήρξαν αρκετά εισηγήσεις οπου είχα και αντιστοιχες παρεμβάσεις αλλά όπως αποδείχθηκε και στο πρωτο και στο δεύτερο δεν ήταν ό,τι το καλυτεροτερο στον τρίτο δε με αφορμη μια εισήγηση με ενα ημιτελή τιτλο με εκανε όσον αφορά το ταξίδι να ριξω άγκυρα γιατι ο οι αυτονόητες παρεμβάσεις συνεχιστηκαν
με άλλα μέσα.
Τιτλος της εισηγησης απο ένα φωτογραφικό αρχείο ήταν Πόλεμος κατοχή Απελευθέρωση στα Κυθηρα. Ευτυχώς ηταν παρον ο Μ. Δαπόντες και με δυναμικές παρεμβάσεις έγραψε τη λέξη που έλειπε ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ
= να σημειωσω ότι όταν ήρθα στο νησί και θέλησα να μάθω περισσότερα για την περίοδο της Αντίστασης, με είχε απογοήτεψει ένα τεράστιο σουτ, μην το ψάχνεις, αστο μην το σκαλίζεις, υπάρχουν δυσκολίες... όμως με το διάβασμα όλης της σχετικής βιβλιογραφίας κατάλαβα πολλά.
Οσον αφορά τα σχόλια που εισέπραξα στις παρεμβάσεις μου για την τότε εισήγηση των φωτογραφικών συναντήσεων ήταν περίεργες από τη μία ότι ήμουν υπέρμαχος των απανταχού λησμονημένων Ελλήνων φωτογράφων και από την άλλη ότι
είναι παδαριώδης η κοινοποιήση μομφών με μιξοπαρθένους υπαινιγμούς και μισόλογα.
Για αυτή την τελευταία παρατηρηση που εισέπραξα σας ξεκαθαρίζω:
ούτε σαν συνδικαλιστής, πρώην και νυν μέλος διοικητικών συμβουλίων επαγγελματικών και ερασιτεχνικών συλλόγων φωτογράφων και όχι μόνον,
αλλά ούτε σαν μελετητής,
μιλάω ποτέ χωρίς στοιχεία αλλά ούτε και κρύβομαι πίσω απο άλλους.
Επίσης σαν εκδότης ενός μικρού φωτογραφικού περιοδικού ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΝΤΑΣ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΝΤΑΣ -ιστορικά, σας αναφέρω την αγνόηση μας
από τους επίσημους φωτογράφους φορείς,
(το ιδιο συμβαίνει και με αλλα μικρά φωτογραφικά περιοδικά).
Εκ των ανωτέρω δεν αποδέχτηκα τη φιλοξενία των φωτογραφικων συναντήσεων, ένας καλός φίλος με φιλοξενεί.
Θα μου επιτρεψετε επίσης να σας αναφέρω μερικα βιογραφικά στοιχεία
είμαι τελειόφοιτος 3ους μεσης σχολής γραφικών τεχνών, διετούς σχολής κατάρτισης εκτυπωσης οφσετ, εχω παρακολουθησει πολλά σεμινάρια φωτογραφίας με σημαντικότερο το εξάμηνο σεμινάριο διαφημιστικής φωτογραφίας στη σχολή BLOW UP, είμαι επαγγελματίας φωτοτυπογράφος, ήμουν δύο χρονιές εξεταστής πιστοποίησης ΙΕΚ φωτογραφίας, ημουν αρθρογραφος-συνεργάτης του περιοδικού φωτογραφικό είδωλο καθώς και στα περιοδικά Αντιληψεις, Φωτογράφος και Photonet,
Ειμαι μέλος του Εικαστικού Επιμελητηριου Ελλάδας, μέλος του ΦΟΙΒΟΥ,
έχω 5 ατομικές και πολλές συμμετοχες σε ομαδικές εκθέσεις, ειμαι μελέτης ιστορίας της φωτογραφίας περιόδου 1943-1974 και συγγραφέας αρκετων μελετών,
και ιδρυτικό μέλος των πολιτιστικών εταιριών φωτογραφιζοντας και ακπι .
Ταυτοχρόνα σαν γιος φωτογράφου προσπαθώ να αποκαταστήσω το όνομα του στην ιστορια της ελληνικής φωτογραφίας. Ο Στέλιος Κασιμάτης ηταν φωτογράφος-φωτορεπόρτερ της εφημερίδας Αυγή και παράνομος φωτογράφος στις εξορίες ακολουθόντας τη μοίρα χιλιάδων αγωνιστών της εθνικής αντίστασης.
Απο τις έρευνές μου πάνω στην ιστορία της φωτογραφίας διαπίστωσα ότι υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι φωτογράφοι άλλοι ζωή και άλλοι όχι. Και εκτος ότι έχουν ξεχαστεί από την πολιτεία και χάνεται το πολύτιμο δημιουργικό τους έργο, τα υφιστάμενα μικροσυμφέροντα κάποιους απο αυτους τους προωθούν και κάποιους τους αφήνουν πίσω.
Θεωρώ ότι θα εχω καταφέρει να τιμήσω τον πατέρα μου ο οποίος πάλεψε να αποδείξει
οτι ο φωτορεπόρτερ πρέπει να κατευθύνεται από τη συνείδηση του και την αξιοπρέπεια του είναι όταν πρώτον δεν θα υπάρχουν διαπλεκόμενα στον τομεα της φωτογραφιας,
και δεύτερον να ισχύουν κανόνες δεοντολογίας πανω σε τομεις της έρευνας, της διεξαγωγής συνεδρίων, στα πρακτικα, επίσης να ισχύουν κώδικες επαγγελματικής δεοντολογίας φωτογράφων,σεβασμός απέναντι σε ολους τους εκδότες του φωτογραφικού χώρου μικρούς και μεγάλους και αντίστοιχα στους φορείς σεβασμός απέναντι στους καταγεγραμμένους μελετητές, να υπάρξει μια ειλικρινής ανταλλαγή ιστορικών στοιχείων κα.
άλλωστε η τελευταία πρόταση αφιερώνεται στον φίλο Αντώνη Παπαντωνίου όταν κατά τη διάρκεια δημιουργίας του φωτογραφικού αρχειου του (δουλευαμε τότε σε παράλληλους δρόμους) ειχαμε ανταλλάξει στοιχεία (ο Αντώνης δεν υπάρχει πια)
Επειδη η αποτροπή της έρευνας μου όσον αφορά την ιστορία της εθνικης αντίστασης στο νησι με προβληματισε, υπενθυμιζω : η Ελλάδα απο αρχαιοτάτων χρόνων βρισκόταν σε εμφυλίες διαμάχες και πολέμους, χιλιάδες οι ματωμενες πέτρες και τα βράχια.
Ας μάθουμε να σεβόμαστε την ιστορία μας και να την διατηρούμε, να μάθουμε να σεβόμαστε τους ανθρώπους που την δημιουργησαν και αρνητικά και θετικά και απο οποιαδηποτε πλευρα και αν προερχονται. Η ιστορία και ο πολιτισμός ειναι ντοκουμέντα της ύπαρξης μας. Η έρευνα, η γνώση, η μνημη είναι τα εργαλεία. Ο αλληλοσεβασμος και η ευγένεια μπορούν να μας βοηθησουν να μαλακώσουμε τις προσωπικες σκληρες χαρακιές στην μνήμη που ολοι κουβαλαμε μεσα μας. Ο καθένας εχει καθήκον να υπερασπιστεί με στοιχεια της ιστορια της οικογενειάς του ειναι αυτονοητο και προφανές.
Κλείνω τον πρόλογο με ένα απόσπασμα αληθινή κατάθεση ψυχής ενος κυθήριου πολιτη
"Τα Κύθηρα ανήκουν σε εκείνες τις περιοχές της Ελλάδας όπου η νεότερη ιστορία εξακολουθεί έχει πολλές αθεατές και αγνωστες πλευρές πολύ περισσότερο όταν και αυτά τα ελάχιστα ιστορικά γεγονότα που είδαν το φως της δημοσιότητας παρουσιάστηκαν με τρόπο τελείως μονομερή και διαστρεβλωμενο."

Το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης συγχωνεύεται με το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.

Συγχωνεύσεις & διαλύσεις
Το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
συγχωνεύεται (!) με το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης
Τέχνης. Αυτό προβλέπεται να γίνει μέχρι τέλη
Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με την εξαγγελία του
Υπουργού Οικονομίας κ. Γιάννη Παπαθανασίου στο
σχέδιο «Συγχώνευσης ή κατάργησης 255 φορέων του
Δημοσίου». Ορισμένοι ακροατές αυτής της εξαγγελίας
ίσως σπεύσουν να πουν: “Εύγε! Γιατί να πληρώνει
το κράτος προέδρους, διευθυντές και συμβούλους,
ενοίκια και διάφορα λειτουργικά έξοδα;”
Όμως, στην περίπτωση του Μουσείου Φωτογραφί-
ας δεν ισχύουν όλα αυτά. Πρώτα από όλα, αν κάτι
λειτουργεί σε κρατικό επίπεδο για την καλλιτεχνική
φωτογραφία στη χώρα μας και μάλιστα αποτελεσμα-
τικά, λαμβάνοντας υπόψη τους οικονομικούς του πό-
ρους, είναι το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης.
Διαθέτει δικό του καλαίσθητο χώρο που ανακαινίστηκε
με κοινοτικά κονδύλια και το σημαντικότερο έχει να
επιδείξει πλούσιο έργο. Όλα αυτά τα πέτυχε επειδή
διέθετε οικονομική, καλλιτεχνική, διοικητική και
οργανωτική αυτοτέλεια.
Εφόσον οι ανακοινώσεις του Υπουργού υλοποιηθούν
- πράγμα απίθανο γιατί πολλές φορές έχουν γίνει από
προηγούμενες κυβερνήσεις παρόμοιες εξαγγελίες για
λιγότερο κράτος - τότε το ρολόι γυρίζει δεκαπέντε
χρόνια πίσω. Σε αυτή την -απευκταία- περίπτωση
χάνεται ο κωδικός άρα κλείνει η στρόφιγγα της έστω
πενιχρής κρατικής χρηματοδότησης. Το υπάρχον
κτήριο που στεγάζει το Μουσείο Φωτογραφίας τίθεται
στην διάθεση του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης
Τέχνης και άρα χάνει τον χαρακτήρα του. Συλλογές και
αρχεία ενδεχομένως να πάνε αλλού κλπ. κλπ.
Κοντολογίς: διαλύεται ότι με κόπο και μεράκι χτίστηκε
τα τελευταία 15 χρόνια. Η πίκρα και η απογοήτευση
είναι διάχυτη στους φωτογραφικούς κύκλους
της Θεσσαλονίκης. Όλοι αναρωτιούνται γιατί δεν
συγχωνεύτηκε π.χ. το Μουσείο Κινηματογράφου
Θεσσαλονίκης με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου
Θεσσαλονίκης; Ποιός πρότεινε αυτές τις συγχωνεύσεις
και ποιός τις ενέκρινε στο ΥΠΠΟ;
Θυμίζουμε ότι στις 9 Απριλίου 2008 ο τότε Υπουργός
Πολιτισμού κ. Μιχ. Λιάπης έλεγε τα αντίθετα. Μιλούσε
για πλήρη αυτονόμηση του Μουσείου Φωτογραφίας,
για αναβάθμιση του ρόλου του και πολλά άλλα τέτοια
ωραία πράγματα...
Τάκης Τζίμας

ανδημοσίευση απο το Το Photobusiness Weekly που
εκδίδεται και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις του περιοδικού ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ
Τρουπάκη 1, 104 45 Αθήνα. Τηλ. 210 8541400, fax: 210 8541485, www.photo.gr
Eκδότης: Τάκης Τζίμας, Διευθυντής Σύνταξης: Παναγιώτης Καλδής, Art Director: Μιχάλης Κυρζίδης

Fotografie di antichità classiche dagli archivi del Museo Benaki di Atene (1880-1930)

Domenica 17 Maggio 2009
18-30 maggio 2009
Ravenna, Palazzo dei Congressi, Largo Firenze
lun-sab 9.00-13.00
inaugurazione lunedì 18 maggio ore 11.00

Il Museo Benaki fu fondato nel 1931 da Antonis Benakis (1873-1954), filantropo e collezionista sulle orme del padre Emmanuel (1843-1929), un imprenditore appassionato di storia moderna e contemporanea greca. Con sette sedi dislocate nell’area urbana e suburbana di Atene, il Museo rappresenta uno dei più grandi musei storici ed etnografici del Paese.
La mostra “Fotografie di antichità classiche dagli archivi del Museo Benaki di Atene (1880-1930)” porta agli occhi del pubblico 55 fotografie d’epoca inedite e di grande valore tecnico quanto estetico. Il suggestivo color seppia delle stampe mette in risalto il fascino dei celebri monumenti classici, ritratti in fasi di vita oggi non più visibili per via dei lavori di scavo e di restauro, spesso eseguiti con scarsa cura nella prima parte del XX secolo. Parallelamente ai soggetti d’interesse archeologico, la mostra permette di ammirare una serie di fotografie relative alle Feste Delfiche, un evento di spettacoli in costume che nel 1927 e nel 1930 risvegliò in Grecia e, in una certa misura, in tutta Europa, il gusto per un rapporto vivo con l’antichità. La potenza scenica delle tragedie teatrali e degli agoni sportivi della Grecia classica è esaltata dalla cornice solenne dell’antico santuario di Delfi.

Il materiale fotografico utilizzato per la mostra è parte di quello inventariato e digitalizzato dal dott. Matteo Zaccarini dell’Università di Bologna, durante un tirocinio lavorativo del Progetto Leonardo da Vinci, realizzato con il sostegno della Comunità Europea e svolto tra aprile e settembre 2007 negli Archivi Storici del Museo Benaki (tutor Dott.ssa V. Tselikas). Il tirocinio lavorativo è stato coordinato e cofinanziato dalla Provincia di Ravenna (dott. Rebucci, dott.ssa Gelosi, dott.ssa Mieti), dal Consorzio Provinciale per la Formazione Professionale di Ravenna (Dott.ssa S. Rivola), dal Polo Scientifico-Didattico di Ravenna dell’Alma Mater Studiorum Università di Bologna (Prof. Nanetti, Prof.ssa E. Marchetti) e dal SIDI-Eurosportello della Camera di Commercio di Ravenna nell’ambito del progetto “Sviluppo di una rete europea a sostegno della conservazione e tutela del patrimonio culturale e ambientale”.
18-30 Μαΐου 2009
Οι φωτογραφίες της κλασικής αρχαιότητας από το Αρχείο του Μουσείου Μπενάκη, στην Αθήνα (1880-1930)
Ravenna, Palazzo dei Congressi, Largo Firenze

Eτήσια τελετή τιμής και μνήμης. 10 Μαΐου 2009

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΜΕΝΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ 1941-1952
«Ο ΑΤΤΙΚΟΣ ΤΥΜΒΟΣ»
Σταδίου 39 ΑΘΗΝΑ 105 59

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Η ετήσια τελετή τιμής και μνήμης θα γίνει στις 10 Μαΐου 2009 ημέρα Κυριακή
και ώρα 11.00 το πρωί στο χώρο του μνημείου που βρίσκεται μέσα στον περίβολο του Νοσοκομείου Σωτηρία. Είσοδος από την κεντρική πύλη του νοσοκομείου.



















ΠΕΝΘΙΜΟ ΕΜΒΑΤΗΡΙΟ
Επέσατε θύματα αδέρφια εσείς,
Σε άνιση πάλη κι αγώνα
Ψωμί, λευτεριά τιμή του λαού,
Γυρεύοντας βρήκατε μνήμα.
Συχνά σε υγρές, σκοτεινές φυλακές
Πικρές επεράσατε μέρες.
Και μ’ ένα του δήμιου νεύμα ευθύς
Σαν φέραν μπροστά στην κρεμάλα.
Αιώνια η μνήμη σε σας αδελφοί
Στον τίμιο που πέσατε αγώνα.

Ο Όμιλος Μνήμης Εκτελεσμένων Αγωνιστών 1941-1952 «ο Αττικός Τύμβος» ιδρύθηκε με σκοπό την ανεύρεση των ονομάτων των εκτελεσμένων στο Γουδί για την συμπλήρωση του μαρτυρολογίου των αγωνιστών και αγωνιστριών της Εθνικής Αντίστασης και την απόδοση τιμής στην υπέρτατη θυσία των πεσόντων για την Ελευθερία, την κοινωνική δικαιοσύνη, την Εθνική ενότητα και συμφιλίωση.
Με πρωτοβουλία ορισμένων συγγενών και συγκρατούμενων των εκτελεσμένων στο Γουδί, κατά την διάρκεια του Εμφυλίου πολέμου, έγινε έρευνα και τα ανευρεθέντα σε αρχεία 370 ονόματα χαράχτηκαν διάτρητα σε ανοξείδωτο μέταλλο και πλαισίωσαν την βασική μαρμάρινη στήλη. Ο Όμιλος θέλοντας να ολοκληρώσει τον κατάλογο των εκτελεσμένων αντιστασιακών αγωνιστών και την συμπλήρωση του μνημείου, συνέχισε και ολοκληρώνει την έρευνα και στην περίοδο της γερμανικής Κατοχής.
Παρακαλούμε όλους όσοι γνωρίζουν άτομα που εκτελέστηκαν «εις τον συνήθη τόπον όπισθεν του Σανατορίου ΣΩΤΗΡΙΑ» (όπως αναφέρεται στις ληξιαρχικές πράξεις θανάτου) να έλθουν σε επαφή με το Δ. Συμβούλιο και να καταθέσουν τις μαρτυρίες τους, δεδομένου ότι δεν ανευρέθησαν αρχεία των κατακτητών που να αναφέρουν στοιχεία των εκτελέσεων.

Για το Δ. Συμβούλιο
Η πρόεδρος Η γ. γραμματέας
Ξανθή Παπαναστασίου-Πατμανίδου Αγγελική Μιχαλοπούλου
τηλ. φαξ 2105819145

Εκτελεσμένοι τυπογράφοι-λιθογράφοι στο ΓΟΥΔΙ 1946-1952

Δερματάς Αλέξανδρος του Γεωργίου
33 χρονών τυπογράφος
γεννηθεις και κάτοικος Αθήνας
εκτελέστηκε 22-10-1948

Κατσικογιάννης Κωνσταντίνος του Δημητρίου
24 χρονών τυπογράφος
γεννηθείς και κάτοικος Τρικαλων
εκτελέστηκε 16-2-1949

Πίσσαρης Λάμπρος του Νικολάου
19 χρονών τυπογράφος
γεννηθεις και κάτοικος Αθήνας
εκτελέστηκε 7-4-1948

Τσαπόπουλος ή Υμηττός Φροίξος ή Αθανάσιος του Αναστασίου
22 χρονών λιθογράφος
γεννηθεις Αντιστά Μιτυλήνης και κάτοικος Αθηνών
εκτελέστηκε 4-5-1948


απο το αρχείο του σωματείου
ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΜΕΝΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ 1941-1952
«Ο ΑΤΤΙΚΟΣ ΤΥΜΒΟΣ»

Εκτελεσμένοι τυπογράφοι 1941-1944

Βουτσαδόπουλος Ευάγγελος
20 χρονών τυπογράφος
γεννηθείς στην Σμύρνη Μ. Ασιας και κάτοικος Αθήνας(Πλ. Αγ Θεοδώρων 5)
εκτελέστηκε στο σκοπευτήριο της Καισαριανής στις 16/10/1943
διανομή παράνομου τύπου


Μπουλούμπασης Κωνσταντίνος
24 χρονών τυπογράφος
γεννηθείς στην Ιο και κάτοικος Αθήνας (Διδότου 3 η Κλάδου 9)
εκτελέστηκε στο σκοπευτήριο της Καισαριανής στις 16/10/1943
διανομή παράνομου τύπου


Αποστολίδης Θωμάς
χρονών τυπογράφος
γεννηθείς ... και κάτοικος .......
εκτελέστηκε στο σκοπευτήριο της Καισαριανής στις 5/9/1944


Σκλαβαίνας Στυλιανός
χρονών τυπογράφος
γεννηθείς ...... και κάτοικος....
φυλακισμένος
εκτελέστηκε στο σκοπευτήριο της Καισαριανής στις 1/5/1944


Μοσχόπουλος Νικόλαος
23 χρονών
γεννηθείς στις ΗΠΑ και κάτοικος Πολύδροσο Χαλανδρίου
εκτελέστηκε στο σκοπευτήριο της Καισαριανής στις 5/6/1942
εξέδιδε παράνομα την εφημερίδα ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΣΚΛΑΒΩΝ


Κιοσές Ελευθέριος
19 χρονών
γεννηθείς στο Πειραιά και κάτοικος Πολύδροσο Χαλανδρίου
εκτελέστηκε στο σκοπευτήριο της Καισαριανής στις 5/6/1942
παράνομα συνεργάτης της εφημερίδα ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΣΚΛΑΒΩΝ


απο τα βιβλια "Ονόματα εκτελεσμένων στα χρόνια της κατοχής 1941-44
στο σκοπευτήριο Καισαριανής" Θόδωρου Κουλίτσου προέδρου του σωματείου "Βιβλιοθήκη Εθνική Αντίσταση" ,
και " Εκτελεσέντες επί κατοχής" προλογος και φροντίδας Ιωάννας Τσάτσου

Ξενοι φωτογραφοι που φωτογραφισαν την Ελλαδα το 1944-1949

Φωτογραφοι συνεργατες - υπαλληλοι του TIME -LIFE
 Dmitri Kessel
 George Rodger
John Phillips
 Mark Kauffman
 Nat Farbman
 Pat English
 Frank Scherschel

Φωτογραφοι συνεργατες - υπαλληλοι του Magnum Photos
 David Seymour
 Werner Bischof

φωτογραφοι ανεξαρτητοι
Nancy Crawshaw


η ερευνα συνεχιζεται
μανολης κασιματης

ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΟ-ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΑΛΚΗ ΞΑΝΘΑΚΗ Η ελληνική φωτογραφία «έκρυψε» την Ιστορία

Τα ΝΕΑ ONLINE
Του Μανώλη Πιμπλή
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Τετάρτη 11 Μαρτίου 2009
Η επιλεκτική φωτογράφιση των μεγάλων γεγονότων του 20ού αιώνα από τους Έλληνες φωτογράφους προκαλεί ερωτηματικά στους ιστορικούς, λέει ο ερευνητής Άλκης Ξανθάκης
Στις 21 Σεπτεμβρίου 1839 ο Γαλλοελβετός Πιερ - Γκασπάρ Γκιστάβ Ζολί ντε Λοτμπινιέρ ξεκίνησε από τη Μασσαλία, επιβάτης του ιστιοφόρου «Μέντωρ», ένα μεγάλο ταξίδι στην Ανατολή. Πέρασε από την Κορσική, το Λιβόρνο, τη Μάλτα και στα τέλη του μήνα έφτασε στη Σύρο. Στις 6 Οκτωβρίου αποβιβάστηκε στον Πειραιά, ταξίδεψε λίγο στην Πελοπόννησο και στην επιστροφή του στην Αθήνα, στις 22 Οκτωβρίου, ανέβηκε στην Ακρόπολη και τη φωτογράφισε. Αυτή, λέει ο Άλκης Ξανθάκης στην «Ιστορία της Ελληνικής Φωτογραφίας», ήταν η πρώτη φωτογραφία που τραβήχτηκε στην Ελλάδα . ............................................................
Αντίθετα», συνεχίζει, «στο θέμα των Μικρασιατών προ σφύγων
οι Έλληνες φωτογράφοι ήταν απόντες και τα ντοκουμέντα προήλθαν από τους ξένους φωτογράφους.
Το ΄40, πάλι, έχουμε μόνο σκηνές εξαθλίωσης από την Κατοχή αλλά και αυτές από λίγους.
Τα ερωτήματα λοιπόν είναι θεμελιώδη:
η Αντίσταση γιατί δεν φωτογραφήθηκε;
Ο Εμφύλιος γιατί δεν φωτογραφήθηκε παρά μόνο από Άγγλους στρατιωτικούς φωτογράφους; Παρόλο, μάλιστα, που είχε προηγηθεί ο Ισπανικός Εμφύλιος;
Είμαι θυμωμένος με τους Έλληνες φωτογράφους. Να ήταν επικίνδυνο πολύ το εγχείρημα;
Ή μήπως δεν είχαν κίνητρο;
...............................................................................
( η συνεχεια του αρθρου στην εφημεριδα ΤΑ ΝΕΑ
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4506475&ct=4

Φωτογραφήθηκαν με πάθος

● Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι ● Οι αρχαιότητες

Δεν φωτογραφήθηκαν (από Έλληνες)

● Τα κύματα των προσφύγων ● Σκηνές δράσης το ΄40 ● Ο Εμφύλιος

Άλκης Ξ. Ξανθάκης, «Ιστορία της Ελληνικής Φωτογραφίας, 1839-1970»,
Εκδ. Πάπυρος, Σελ. 550, Τιμή: 42 ευρώ.


OI ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ
Μανολης Κασιματης φωτογραφος-μελετητης της ιστοριας της φωτογραφιας 1941-1974 11/3/2009 23:58

Αστοχιες λογων...
Οι πολυπληθεις φωτογραφοι που υπηρχαν
στο Αλβανικο μετωπο και κατεγραψαν
μεγαλο νουμερο φωτογραφιων
και ειχαν ποικιλα θεματα.
Απο ασκήσεις και μαχες μεχρι σκληρες εικονες νεκρων
αλλα η λογοκρισια... η επιλεκτικη προσεγγιση απο ορισμενους
και η μη ολοκληρωμενη ερευνα εχει δωσει αστοχα συμπερασματα.
Η Αντισταση καλυφθηκε φωτογραφικα πολυ καλυτερα
απο οτι φανταζομαστε αλλα δυστυχως δεν εγινε ακομη
κανενα συνεδριο για να ανακοινωσουμε
εμεις οι ονομαζομενοι ανεξαρτητοι ερευνητες τα αποτελεσματα μας.
Μονο στην ημεριδα στη Παντειο τον Οκτωβριο 2008
σε μια παρεμβαση μας ανακοινωσαμε μερικα ονοματα
εκτος του Μελετζη και Μπαλαφα
οπως Ακερμανιδης, Αλεξανδρου.
Αλλα και πολλοι αλλοι φωτογραφοι
διασκοπισμενοι τοπικα ανα την Ελλαδα, καλυψαν πολλες
και διαφορετικες πτυχες της Εθνικης Αντιστασης.
Αλλα κυριως το περιφημο φωτοκινηματογραφικο συνεργειο
του ΕΛΑΣ με επικεφαλης τον Δημητρη Μεγαλιδη
που κατεγραψε την ζωη και δραση
των ανταρτων χωρις εντυπωσιασμους.
Αλλα και ο εμφυλιος φωτογραφηθηκε
και απο το φωτοκινηματογραφικο συνεργειο του ΔΣΕ
αλλα και απο φωτογραφους του κυβερνητικου στρατου
αλλα και τολμηρους φωτοανταποκριτες εφημεριδων.
Και φωτογραφιες (περιπτωση μοναδικη στον κοσμο)
των εξοριστων πολιτικων κρατουμενων
ειχαμε απο αρκετους εξοριστους φωτογραφους
(παρανομα βεβαια και με κινδυνο για την ζωη τους).
Δειτε ανακοινωσεις ονοματων και αντιστοιχες φωτοιστορικες εκδοσεις
στο μπλοκ http://eteriafotografizontas.

Στον Εμφύλιο όλες οι φωτογραφίες ήταν στημένες

της ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΑΡΚΑ

Ξεκινήσαμε δυναμικά, συγχρονισμένοι με τους Ευρωπαίους. Επιδείξαμε εξαιρετικά, σε παγκόσμιο επίπεδο, επιτεύγματα στο Βαλκανικό έπος. Για να χάσουμε στη συνέχεια για πάντα το τρένο του ρεαλισμού και της πρωτοπορίας. Και σήμερα, έναν ολόκληρο αιώνα μετά, φαίνεται ότι ξαναπιάνουμε το νήμα εκεί απ' όπου το αφήσαμε: διαπρέπουμε στην πολεμική φωτογραφία χάρη σε μια νέα γενιά φωτογράφων (Μπεχράκης, Κόντος κ.ά.) που καταξιώνονται με το έργο τους διεθνώς και αποσπούν κορυφαία βραβεία. Τα συμπεράσματα ανήκουν στον ιστορικό της φωτογραφίας Αλκη Ξ. Ξανθάκη ...........................

Φτάσαμε στη Μικρασιατική καταστροφή, όπου οι φωτογραφίες δεν είναι ούτε σε ποσότητα ούτε σε ποιότητα καλές. Κι όλοι οι επόμενοι πόλεμοι δεν κατεγράφησαν. Το '40 για παράδειγμα, βγήκαν καλές φωτογραφίες αλλά όχι ρεαλιστικές. Ολες στημένες, ωραία στημένες, επικές. Αλλά όχι ρεαλιστικές».

Κι έχει τόσο μεγάλη αξία αυτό για την ιστορία της φωτογραφίας μας;

«Ναι. Ενα πορτρέτο δεν πειράζει αν είναι στημένο.
Ενας πόλεμος όμως, ναι.. Και στον Εμφύλιο οι φωτογραφίες είναι όλες στημένες.
Δεν έχουμε ούτε μία που να αποδίδει μάχη. Από την άλλη έχουμε έναν ισπανικό εμφύλιο πόλεμο, ο οποίος έβγαλε εξαιρετικές φωτογραφίες-σύμβολα.
Δεν είχαμε τα κότσια;
Δεν ενδιέφερε ο δικός μας Εμφύλιος τον κόσμο; Μπορεί.
Δεν νομίζω ότι το περιοδικό Life δημοσίευσε καμιά φωτογραφία του ελληνικού Εμφυλίου.
Κι αυτό έπαιξε το ρόλο του.
Ο Ελληνας φωτογράφος αν δεν είχε εμπορικό ενδιαφέρον δεν εκινείτο.

( η συνεχεια του αρθρου "Στον Εμφύλιο όλες οι φωτογραφίες ήταν στημένες" στην εφημεριδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ)

..............................................................................................................................................
Το λεύκωμα «Ιστορία της ελληνικής φωτογραφίας, 1839-1970» του Αλκη Ξ. Ξανθάκη παρουσιάζεται στη Στοά του Βιβλίου (Πεσμαζόγλου 5) από τους Φανή Κωνσταντίνου, Τάκη Τζίμα και Κυριάκο Ντελόπουλο.

Παγκόσμιο Βραβείο Φωτορεπορτάζ 2008

Ένας αμερικανός φωτογράφος, ο Αντονι Σουό (Anthony Suau), τιμήθηκε με το Παγκόσμιο Βραβείο Φωτορεπορτάζ 2008 (World Press Photo Award 2008) για μια φωτογραφία με θέμα την κρίση στην αγορά των ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου στις ΗΠΑ, ανακοίνωσαν σήμερα στο Αμστερνταμ οι οργανωτές του σημαντικότερου διαγωνισμού του φωτορεπορτάζ.
Στην ασπρόμαυρη φωτογραφία που τραβήχτηκε το Μάρτιο του 2008, ένας ένοπλος αστυνομικός βεβαιώνεται ότι ένα σπίτι είναι πράγματι άδειο και πως δεν υπάρχει κίνδυνος, ανάμεσα σε πράγματα τα οποία εγκατέλειψαν οι ιδιοκτήτες που δεν μπορούσαν να αποπληρώσουν το δάνειο που είχαν πάρει για την αγορά του σπιτιού.
«Η δύναμη αυτής της φωτογραφίας είναι στα κοντράστ. Μοιάζει με φωτογραφία σύγκρουσης, αλλά πρόκειται απλώς για την έξωση των ενοίκων ενός σπιτιού», δήλωσε η πρόεδρος της επιτροπής του βραβείου ΜεριΑν Γκόλον. «Ο πόλεμος μπαίνει τώρα στα σπίτια των ανθρώπων επειδή δεν μπορούν να αποπληρώσουν το δάνειό τους».
«Είναι μια διφορούμενη φωτογραφία», δήλωσε ένα άλλο μέλος της επιτροπής, ο Ακινμπόντε Ακινμπίγι. «Πρέπει να καταλάβει κανείς περί τίνος πρόκειται και τότε οι άνθρωποι παντού στον κόσμο σκέφτονται: "αυτό μπορεί να συμβεί και σ' εμάς"».
http://www.naftemporiki.gr/news/static/09/02/13/1629259.htm
http://www.antinews.gr/?p=5226

ΟΥΜΑΝΙΣΤΙΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ (Ορισμοι και ....ορισμοι)

"Ο άνθρωπος είναι το μέτρον όλων " τόνισε ο Πρωταγόρας,
ανοίγοντας ένα δρόμο που έκτοτε ακολούθησε ένα πλήθος Δυτικών επιστημόνων και καλλιτεχνών,
μεταξύ των οποίων και πολλοί γνωστοί φωτογράφοι.
Παρά τις επιθέσεις και την κριτική που δέχτηκε από τη δεκαετία του ’70 και μετά,
ο ουμανισμός παραμένει μία σημαντική επιρροή στη δυτική σκέψη,
προτείνοντας μια κοινωνική ανάλυση στην υπηρεσία της ανθρωπότητας
(στοχεύει σε μια κοινωνική δομή με λιγότερη εκμετάλλευση, καταπίεση και αδικία )
και θεωρώντας το δημιουργό ως παράγοντα που ασκεί κριτική,
καταγράφει,
απομυθοποιεί
και εξηγεί
-μια θεώρηση που καθορίζει ακόμα
το χώρο του φωτογραφικού ντοκουμέντου.
εισαγωγη του θεματος απο το αφιερωμα του φωτογραφικου περιοδικου ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ
http://www.antilipseis.gr/

ANemos: Η Ελληνική Κοινή Γνώμη απέναντι στον Εμφύλιο Πόλεμο 1946 - 1949

ANemos: Η Ελληνική Κοινή Γνώμη απέναντι στον Εμφύλιο Πόλεμο 1946 - 1949

"Ιστορία και φωτογραφία" απο την βιβλιοθηκη της Ελευθεροτυπιας

"Ιστορία και φωτογραφία":
Ιστορία και φωτογραφία στον καιρό της Αντίστασης του ΒΑΓΓΕΛΗ ΚΑΡΑΜΑΝΩΛΑΚΗ
1. http://www.enet.gr/online/online_issues?pid=51&dt=09/01/2009&id=45989292 ,

Η φωτογραφία ως ιστορική πηγή

Του FRANCISCO MARCO*
2. http://www.enet.gr/online/online_issues?pid=51&dt=09/01/2009&id=51643180

Πολιτική και φωτογραφία: Ελλάδα 1940-1944

Πότε το διαθέσιμο υλικό αποτυπώνει τις πολιτικές διαστάσεις των γεγονότων που απεικονίζει

Του ΠΡΟΚΟΠΗ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗ

3. http://www.enet.gr/online/online_issues?pid=51&dt=09/01/2009&id=59730092 ,

Μνήμη και Αντίσταση

Οι φωτογραφίες του Σπύρου Μελετζή «Με τους αντάρτες στα βουνά»

Του NICOLAS SANCHEZ DURA*

4. http://www.enet.gr/online/online_issues?pid=51&dt=09/01/2009&id=73924140 ,
στη υποσημειωση αναφερει:
1. Οι Μενέλαος Μελετζής και Μανώλης Κασιμάτης υποστηρίζουν ότι αυτή η φωτογραφία δεν ανήκει στον Σπύρο Μελετζή. Θέλω να αναφέρω ότι έχει την υπογραφή του, είχε εκτεθεί στην έκθεση της οδού Κοραή στο τέλος του Νοεμβρίου 1944, με την επιμέλεια του ίδιου του Σπύρου Μελετζή και φυλάσσεται στο αρχείο του, μαζί με τις άλλες φωτογραφίες του στο Μουσείο Μπενάκη. Στην περίπτωση που ο Σπύρος Μελετζής δεν είναι ο φωτογράφος της, αλλά την υπέγραψε και την εξέθεσε, συνέβη γιατί ταυτίστηκε με αυτήν, άσχετα με το ποιος την τράβηξε, και αυτό αρκεί για μένα προς το παρόν. Η τελευταία υπόθεση δημιουργεί το ερώτημα για το πώς αντιμετώπιζε ο ίδιος την έννοια των πνευματικών δικαιωμάτων σχετικά με τη φωτογραφία.

Φωτορεαλισμός και Ιστορία

Μυθικά σύμβολα και πραγματικότητες στις φωτογραφίες του Σπύρου Μελετζή

Της ΝΙΝΑΣ ΚΑΣΣΙΑΝΟΥ*

5. http://www.enet.gr/online/online_issues?pid=51&dt=09/01/2009&id=81676204

Φωτογραφία στον Πόλεμο και την Αντίσταση 1936-1945 Ισπανία, Γιουγκοσλαβία, Ελλάδα, Ιταλία
Πάντειο Πανεπιστήμιο Κέντρο Έρευνας Νεότερης Ιστορίας Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας
Σαββατο18 Οκτωβρίου 2008
Αμφιθέατρο Καραγιώργα ΙΙ
Πρόεδρος: Καίτη Τσίχλη-Αρώνη Καθηγήτρια
Χαιρετισμός του Πρύτανη Καθηγητή Παναγιώτη
Τσίρη, Χαιρετισμός προέδρου Τμήματος Καθηγητή
Προκοπή Παπαστράτη.

Νίνα Κασσιανού Δρ.
«Μύθοι, Σύμβολα και Πραγματικότητα στις φωτογραφίες του Σπύρου Μελετζή και Κώστα Μπαλάφα»
Nicolas Sanchez Dura Professor
"Memory and Resistance" (Μνήμη και Αντίσταση)
Heather Williams Dr.
"The Image of Wartime Yugoslavia as seen in British Sources. Official and Unofficial" (Η Εικόνα"της Γιουγκοσλαβίας στον Πόλεμο με βάση τις βρετανικές φωτογραφικές πηγές.)

Συζήτηση-Διάλειμμα - Ελαφρό Γεύμα

Πρόεδρος Προκοπής Παπαστράτης
Francisco Marco Viciano Professor
"Ti Photography. The reliability of Photography as historical reference"
(Η εγκυρότητα της φωτογραφίας ως ιστορική πηγή)
Adolfo Mignemi, Professor
"Le immagini delta guerra di liberazione In Italia: da fotografie a documentί storici" (Εικόνες από τον Απελευθερωτικό αγώνα της Ιταλίας: από φωτογραφία σε ιστορικό Ντοκουμέντο).
Προκοπής Παπαοτράτης, Καθηγητής
«Πολιτική και Φωτογραφία: Ελλάδα 1940-1944»
16.80 Συζήτηση

Σχόλιο του υπογράφοντος
Μέσα σε πολλούς ιστορικούς και φοιτητές αντιστοίχων τμημάτων και σε ελάχιστους φωτογράφους πραγματοποιήθηκε μια πολύ ενδιαφέρουσα ημερίδα περί φωτογραφίας και αντίστασης και όχι μόνο. Ήταν η πρώτη φορά που στην Πάντειο αλλά και γενικότερα έγινε κάτι τέτοιο. Οι εισηγήσεις ήταν πολύ ενδιαφέρουσες όπως επίσης και οι παρεμβάσεις.
Κατά την ημερίδα αποκαταστάθηκε επιτελούς κατόπιν προσωπικής παρέμβασης
και το όνομα του φωτογράφου Λάζαρου Ακερμανίδη (όχι ευκόλως βέβαια)
αλλά μπήκαν και οι προβληματισμοί - αποκαταστάσεις για τα φωτογραφικά αρχεία:
1) για το περίφημο φωτοκινηματογραφικό συνεργείο του ΕΛΑΣ και τα αρχεία του (Δημήτρης Μεγαλίδης, επικεφαλής και οπερατέρ φωτογράφοι οι Νισυριου και Παπαδούκας)
καθώς και
2) για αρκετούς άλλους φωτογράφους ( αναφερθηκαν ονομαστικά) που κινηθήκαν τοπικά ανά την επικράτεια κατα την ιδια ιστορική περίοδο.
Δυναμική παρέμβαση έκανε ο καθηγητής ΤΕΙ - φωτογράφος κ. Μενέλαος Μελετζής ανηψιός του Σπύρου Μελετζή βάζοντας επίσης αρκετούς προβληματισμούς και περι πνευματικών δικαιωμάτων των φωτογράφων.
Αντίστοιχα παρεμβάσεις έκανε και η καθηγήτρια-ιστορικος φωτογραφίας κ. Κασσιανού.
Ελπίζουμε ότι θα υπάρξει συνέχεια και από ότι διαπιστώθηκε επισήμως σε αναγκαία και απαραίτητη συνεργασία ιστορικών και φωτοερευνητών...
www.manolokasimatis.gr

Φωτογραφικά ντοκουμέντα από την δράση του ΕΛΑΣ

Κασιμάτης, Μανόλης
Φωτογραφικά ντοκουμέντα από την δράση του ΕΛΑΣ
(Ομαδα Μεραρχιών Μακεδονίας).
Φωτογραφίες της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης
(Οκτώβρης 1944)
απο το αρχείο του φωτογράφου Λαζαρου Ακερμανίδη

εκδοσεις Φωτογραφίζοντας.
Αστική Μη Κερδοσκοπική Πολιτιστική Εταιρεία
β` εκδοση συμπληρωμένη (2008) 88 σελ.
Τιμή €12,00
isbn 978-960-89684-3-1

[...] Η κατοχή και ειδικότερα ο εμφύλιος πόλεμος μέχρι σήμερα αποτελούν μια σχεδόν απαγορευμένη ζώνη από τους επίσημους ιστορικούς της φωτογραφίας. Τα στεγανά όμως πρέπει να σπάσουν και να καταγραφούν όλα τα στοιχεία των φωτογράφων. Χρησιμοποιώντας δε σαν κυρίαρχο κριτήριο, το ήθος, να αναλυθεί και αξιολογηθεί και το φωτογραφικό έργο αλλά και η κοινωνική προσφορά τους.
Η περίπτωση του φωτογράφου Λαζάρου Ακερμανίδη είναι πολύ ιδιαίτερη στο χώρο της φωτογραφίας. Όχι μόνο γιατί το φωτογραφικό του αρχείο, ελέχθηκε ότι εχάθηκε και κατόπιν ευρέθηκε, αλλά γιατί η οικειοποίησή του από άλλο φωτογράφο μπέρδεψε τους ιστορικούς και προξένησε αλυσιδωτά λάθη στην καταγραφή των στοιχείων, πράγμα ιστορικά ανεπίτρεπτο. [...]
Το χαμένο φωτογραφικό αρχείο, και κατά γενική ομολογία αξιολογότατο, βγήκε στο φως χάριν της επιμονής του ανιψιού του φωτογράφου κ. Ιωάννη Ακερμανίδη που το είχε διασώσει. Ο οποίος προσπαθούσε επί χρόνια να αποδείξει την πατρότητα των φωτογραφιών που παρουσιαζόντουσαν σε εκθέσεις άλλων φωτογράφων. Περιπέτειες που φαντάζουν τραγελαφικές με τα σημερινά αδιάψευστα στοιχεία.[...]
Οι προσπάθειες του καρποφόρησαν το 1993 και ένα μικρό μέρος, 300 φωτογραφίες (από τα 2000 περίπου αρνητικά) τυπώθηκαν με την υποστήριξη των Ποντιακών συλλόγων Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια με την υποστήριξη και φιλοξενία από το δήμο Αθηναίων εκτέθηκαν στο πνευματικό κέντρο του δήμου.
Ομως το υλικο του με φωτογραφιες της ομαδας μεραρχιων του ΕΛΑΣ Μακεδονιας μένει στη λήθη. Ήρθε η ώρα από τα ντοκουμέντα της μελέτης "να αποκατασταθεί" το όνομα του φωτογράφου Λαζάρου Ακερμανίδη και να συμπεριληφθεί στους φωτογράφους της Εθνικής Αντίστασης.[...]
(από τον πρόλογο της α` εκδοσης 2006)

Δυστυχως τα λαθη πανω στις φωτογραφιες του Ακερμανιδη συνεχιζονται.
Σε εκθεσεις φωτογραφιας αλλου φωτογραφου που έγιναν στην Ισπανια,
στην Θεσσαλονικη και τωρα στην Αθηνα
αλλα και στην ημεριδα στο Παντειο Πανεπιστημιο οι αστοχιες αυτες συνεχιζονται,
οπως σε αντιστοιχες αναφορες διαφορων εντυπων.
Η ιστορια επαναλαμβανεται.... και το λαθος το ιδιο.
Επιτελους καποιοι να ειναι πιο προσεκτικοι.

---

«Η φωτογράφος Βούλα Παπαϊωάννου 1898-1990 από το Φωτογραφικό Αρχείο του Μουσείου Μπενάκη»

Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 23 Φεβρουαρίου και θα είναι ανοικτά τις καθημερινές 9.00 – 13.30 & 18.00 – 21.00 και Σάββατο 9.00 – 13.30.Μέσα από 200 θέματα, επιλεγμένα με φωτογραφικά και ιστορικά κριτήρια και χωρισμένα σε 6 ενότητες, διαγράφεται η πορεία της μεγάλης Ελληνίδας φωτογράφου από το 1935 έως το 1960:

• Τα πρώτα βήματα στη φωτογραφία, 1935-1940
• Η ζωή στην Αθήνα μετά την κήρυξη του πολέμου, 1940-42
• Η Πείνα, 1941- 1942
• Κατοχή – Απελευθέρωση – Δεκεμβριανά 1941-1944
• Η ρημαγμένη ελληνική ύπαιθρος. Η προσπάθεια ανόρθωσης της χώρας. 1945-1950
• Η μεταπολεμική φωτογραφική απεικόνιση της Ελλάδας. 1950-1960

1935-1940: Τα πρώτα βήματα στη φωτογραφία
Κατά τα μέσα της δεκαετίας του ‘30 η Βούλα Παπαϊωάννου δοκιμάζει για πρώτη φορά τις φωτογραφικές της ικανότητες, αποτυπώνοντας με το φακό της αγάλματα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και στο Μουσείο της Ακρόπολης, τα αθηναϊκά μνημεία και χαρακτηριστικά μνημεία της σύγχρονης πρωτεύουσας, τα νησιά Σαντορίνη και Μύκονο, καθώς και ορισμένες λουτροπόλεις. Την περίοδο αυτή η Nelly’s και άλλοι γνωστοί φωτογράφοι (Αντώνης Οικονομίδης, Λέων Φραντζής κ.α.) συνεισφέρουν με το έργο τους στην πρώτη τουριστική προβολή της Ελλάδας που έχει αναλάβει το καθεστώς του Μεταξά μέσω Υφυπουργείου Τύπου και Τουρισμού. Παράλληλα, πολλοί ερασιτέχνες φωτογράφοι ως μέλη εκδρομικών σωματείων, συγκεντρώνουν κατά τις εξορμήσεις τους, πλήθος από εικόνες της υπαίθρου.Η θεματική επιλογή των πρώτων φωτογραφικών έργων της Βούλας Παπαϊωάννου καθώς και η δομή τους ανταποκρίνονται στις ιδεολογικές και αισθητικές τάσεις που επικρατούν, συνηγορώντας υπέρ της επιθυμίας της να συγκαταλεγεί ανάμεσα στους επίσημους φωτογράφους τοπίου και αρχαιοτήτων. Στο Αρχείο της διασώζονται αρνητικά, φωτογραφίες και επιμελημένα χειροποίητα λευκώματα με επιλεγμένες εικόνες από το πρώιμο έργο της.

Η ζωή στην Αθήνα μετά την κήρυξη του πολέμου, 1940-41

Η κήρυξη του Πολέμου την 28η Οκτωβρίου του 1940 δίνει το κίνητρο στη Βούλα Παπαϊωάννου να στρέψει το φακό της στον ίδιο τον άνθρωπο, για να αναδειχθεί στη συνέχεια μία σπουδαία εκπρόσωπος της ουμανιστικής φωτογραφίας. Ενώ πολλοί συνάδελφοί της φεύγουν για το Μέτωπο, η ίδια παραμένει στην Αθήνα και απαθανατίζει τις αλλαγές στη ζωή της πόλης. Κυκλοφορώντας διακριτικά στους δρόμους φωτογραφίζει σημεία και στιγμιότυπα δηλωτικά της προσπάθειας του άμαχου πληθυσμού να αντεπεξέλθει την έκτακτη κατάσταση, αλλά και του φρονήματος των συμπολιτών της που συχνά με σκωπτική διάθεση αντιμετωπίζουν τα γεγονότα. Ακόμη, αφηγείται με σειρά φωτογραφικών εικόνων τη στρατολόγηση των ανδρών, την υποδοχή των πρώτων τραυματιών και την ετοιμασία του ρουχισμού για τους στρατευμένους. Ο φακός της πλησιάζει συγκεκριμένα πρόσωπα και συλλαμβάνει την έκφραση, το μορφασμό ή τη χειρονομία που σηματοδοτούν τη συναισθηματική φόρτιση των εικονιζομένων, αλλά και τη διακριτική συμμετοχή της ίδιας.

Η Πείνα, 1941- 1942

Μετά την είσοδο των Γερμανών στην Αθήνα (27 Απριλίου 1941) και μέσα σε λίγους μήνες η πείνα αρχίζει να πλήττει τις ασθενέστερες ομάδες των πολιτών φθάνοντας στο αποκορύφωμά της το χειμώνα του 1941-΄42. Η Βούλα Παπαϊωάννου σε συνεννόηση με την Αμαλία Λυκουρέζου, υπεύθυνη της NEF (Near East Foundation-΄Ιδρυμα Εγγύς Ανατολή) στην Ελλάδα και με την κάλυψη του Ελβετού επιτετραμμένου Franco Brenni εισχωρεί σε νοσοκομεία της Αθήνας και παρά τις απαγορεύσεις των κατακτητών, φωτογραφίζει παιδιά και ενήλικες που η ασιτία είχε οδηγήσει στα πρόθυρα του θανάτου. Το φωτογραφικό αυτό υλικό διακινείται στο εξωτερικό μέσω του Ελβετικού και Διεθνή Ερυθρού Σταυρού και συμβάλλει στην άμεση αποστολή τροφίμων. Την επόμενη χρονιά, το 1943, η φωτογράφος ζητά από τον χαράκτη Γιάννη Κεφαλληνό να αναλάβει το σχεδιασμό ενός χειροποίητου λευκώματος με το συγκλονιστικό αυτό υλικό, θεωρώντας ότι οφείλει να το παραδώσει στην ιστορική μνήμη της πατρίδας της. Το «Μαύρο Βιβλίο», όπως η ίδια το αποκαλεί, περιλαμβάνει 83 φωτογραφίες με πορτραίτα αποσκελετωμένων παιδιών και ενηλίκων επικολλημένες σε 56 φύλλα από μαύρο χαρτόνι. Στο πρώτο φύλλο υπάρχει ο κολοφώνας «Φωτογραφίες Β.Παπαϊωάννου/σελίδωση και τίτλοι Γιάννη Κεφαλληνού/copyright Β.Παπαϊωάννου/Αθήνα 1943», στο δεύτερο, ο τίτλος «Ελλάς 1941-42» ανάγλυφος εν είδει επιτύμβιας επιγραφής, στο τρίτο, το πορτραίτο ενός παιδιού και στο τέταρτο, πάλι με ανάγλυφους χαρακτήρες το απόσπασμα απο τις «Τρωάδες» του Ευρυπίδη «Τί με χρή σιγάν; Τί δε μη σιγάν; Τί δε θρηνήσαι;»

Κατοχή – Απελευθέρωση – Δεκεμβριανά 1941-1944

Καθώς φτάνει η πρώτη βοήθεια σε τρόφιμα με το τουρκικό πλοίο «Κουρτουλούς» και στη συνέχεια με σουηδικά πλοία προκειμένου να αντιμετωπιστεί το επισιτικό πρόβλημα της Αθήνας, η Βούλα Παπαϊωάννου παρακολουθεί όλη την προσπάθεια της διανομής τους σε χώρους οργανωμένων συσσιτίων και στα Κέντρα Γάλακτος που λειτουργούν στην Αθήνα και τον Πειραιά, κάτω από την εποπτεία της Αμαλίας Λυκουρέζου, δηλώνοντας μέσα από τις εικόνες της τον αγώνα μιάς ολόκληρης πόλης για την επιβίωσή της.

Την ημέρα της Απελευθέρωσης (12 Οκτωβρίου 1944), βγαίνει με τη μηχανή της στους δρόμους στους δρόμους για να απαθανατίσει τις εκδηλώσεις χαράς και τους πανηγυρισμούς του αθηναϊκού λαού. Γρήγορα όμως αποτραβιέται από το γενικό παραλήρημα και σπεύδει στα κρατητήρια της οδού Μέρλιν, για να φυλάξει στο φιλμ της τα μηνύματα που είχαν γράψει στους τοίχους οι μελλοθάνατοι, αυτοί που δεν υπήρχαν πια. Οι αιματηρές αδελφοκτόνες συγκρούσεις που ξεσπούν στην Αθήνα το Δεκέμβριο του ‘44, δεν αποτυπώνονται από το φακό της. Αναφορά στις ολέθριες συνέπειές τους αποτελούν οι φωτογραφικές απόψεις του τραυματισμένου αστικού τοπίου, η μακάβρια αναγνώριση νεκρών από τις ομαδικές εκταφές στην Καισαριανή και το Περιστέρι και η υποδοχή ομήρων του ΕΛΑΣ (Εθνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός).

Η ρημαγμένη ελληνική ύπαιθρος. Η προσπάθεια ανόρθωσης της χώρας. 1945-1950

Μετά το τέλος του πολέμου, καθώς η Ελλάδα δέχεται την ξένη βοήθεια για να ορθοποδήσει, η Βούλα Παπαϊωάννου εργάζεται για ένα χρόνο περίπου (Απρίλιος 1945 – Αύγουστος 1946) ως φωτογράφος της UNRRA (United Nations Relief and Rehabilitation Administration). Το διάστημα αυτό, συμμετέχει σε δύσκολες αποστολές στην ελληνική ύπαιθρο ανταποκρινόμενη με συνέπεια στις υποδείξεις του εντολέα της, που στοχεύουν τόσο στην καταγραφή των συνθηκών ζωής του αγροτικού πληθυσμού όσο και στη τεκμηρίωση της παρεχομένης βοήθειας (διανομή ρουχισμού, πρόχειρα ιατρεία, αγροτικά μηχανήματα). Ταυτόχρονα, όπως και άλλοι μεγάλοι φωτογράφοι που εργάζονται κάτω από ανάλογες συνθήκες, αφήνει τη ματιά της ελεύθερη να συνθέσει την εικόνα της μεταπολεμικής Ελλάδας στρέφοντας το φακό της στα ξυπόλητα παιδιά, στα πέτρινα πρόσωπα των μαυροντυμένων γυναικών, στα κατεστραμμένα χωριά και στην καμμένη γη.

Στη συνέχεια (1947-48 ) μαζί με άλλους Έλληνες φωτογράφους παρέχει τις υπηρεσίες της στις οικονομικές αμερικανικές αποστολές AMAG (American Mission for Aid in Greece) και ECA (Economic Cooperation Administration), αλλά και σε άλλους κρατικούς φορείς, ενώ ο εμφύλιος εξαπλώνεται σ’όλη τη χώρα. Οι φωτογραφίες της από τα πρόχειρα καταλύματα για τη στέγαση των εκτοπισμένων του εμφυλίου στην Ήπειρο και από τις Παιδουπόλεις, παραπέμπουν στις κοινωνικές πληγές που προκάλεσε.

Η μεταπολεμική φωτογραφική απεικόνιση της Ελλάδας. 1950-1960

Στη δεκαετία του ‘50 μέσα στο πνεύμα αισιοδοξίας που επικρατεί σε όλο τον κόσμο μετά τον Πόλεμο, η Βούλα Παπαϊωάννου στρέφει τη μηχανή της και πάλι προς το ελληνικό τοπίο, ειδικότερα μάλιστα προς τα νησιά που έχουν ήδη καθιερωθεί ως ο ιδανικός τόπος διακοπών. Καταξιωμένη πλέον, είναι σημαντικό μέλος της ΕΦΕ (Ελληνική Φωτογραφική Εταιρεία), συμμετέχει σε εκθέσεις, συνεργάζεται με τον ΕΟΤ (Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού) και με εκδοτικούς οίκους. Με δική της πρωτοβουλία απευθύνεται στο Γεωγραφικό Ινστιτούτο της Novara στην Ιταλία και εκδίδει τα λευκώματα Hellas. Το έργο της όμως διαδίδεται κυρίως με τις εκδόσεις La Grèce à Ciel Ouvert (1953) και Iles Grecques (1956), του γνωστού οίκου της Λωζάνης Claire Fontaine/Guilde de Livre, που κυκλοφορούν μαζί με λευκώματα υπογεγραμμένα από τους φωτογράφους Henri Cartier Bresson, Izis, Paul Strand, Robert Doisneau. Τα σημαντικά αυτά βιβλία αναδεικνύουν την πρόθεση της Παπαϊωάννου να προσεγγίσει το ελληνικό τοπίο και ιδιαίτερα τον αιγαιοπελαγίτικο χώρο ως προς την ιστορική και πνευματική του διάσταση, μέσα από την προσωπική της ευαισθησία, με διακριτικές εικονογραφικές και φορμαλιστικές καινοτομίες, αλλά και με διεισδυτική ματιά προς τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του.

Λίγα λόγια για την Βούλα Παπαϊωάνου από το Μουσείο Μπενάκη:

Η Βούλα Παπαϊωάννου μυήθηκε στην τέχνη της φωτογραφίας στα μισά της δεκαετίας του 1930 ασκούμενη κατ’ αρχάς με επιτυχία σε λήψεις τοπίου, μνημείων και αρχαιολογικών εκθεμάτων.Στροφή στην πορεία του έργου της αποτέλεσε η κήρυξη του πολέμου του ‘40 και ιδιαίτερα τα δεινά του άμαχου πληθυσμού της Αθήνας, κατά την περίοδο της γερμανικής κατοχής, που ενεργοποίησαν την κοινωνική συνείδηση της φωτογράφου. Έγινε μάρτυρας στον αποχαιρετισμό των στρατευμένων, στις ετοιμασίες της πόλης για την αντιμετώπιση των εκτάκτων αναγκών και στη φροντίδα των πρώτων τραυματιών. Όταν η πείνα έπληξε την πρωτεύουσα, κατήγγειλε τη φρίκη του πολέμου με τις συγκλονιστικές μορφές των αποσκελετωμένων παιδιών.

Μετά την Απελευθέρωση ως υπεύθυνη του φωτογραφικού τμήματος της UNRRA (United Nations Relief and Rehabilitation Administration) περιηγήθηκε τη ρημαγμένη ελληνική ύπαιθρο και κατέγραψε τις δύσκολες συνθήκες επιβίωσης των κατοίκων της. Ξεφεύγοντας συχνά από τις εντολές της υπηρεσίας της, απαθανάτισε προσωπικές ιστορίες και φυσιογνωμίες απλών ανθρώπων που παραπέμπουν μάλλον στην αξιοπρέπεια παρά στην εξαθλίωση.

Στη δεκαετία του ‘50 το έργο της εκφράζει την αισιοδοξία που επικρατούσε μετά τον πόλεμο για το μέλλον της ανθρωπότητας και ιδιαίτερα την τάση στην επάνοδο των παραδοσιακών αξιών. Πέρα από κάθε προηγούμενη ρομαντική προσέγγιση, αποτύπωσε και πάλι το ελληνικό τοπίο με τα σημάδια της ιστορίας του και τους κατοίκους της υπαίθρου.

Η Βούλα Παπαϊωάννου εντάσσεται στο ρεύμα της «ανθρωπιστικής φωτογραφίας» που αναπτύχθηκε ως αντίδοτο της κατάλυσης των ανθρωπίνων αξιών εξαιτίας του πολέμου. Ο αγώνας των συμπατριωτών της για επιβίωση, όπως αποτυπώθηκε από το φακό της με σεβασμό, καθαρή ματιά και διακριτική συμμετοχή, αποκτά παγκοσμιότητα και αντανακλά την πίστη στη δύναμη του απλού ανθρώπου και στην αξία της ζωής.

…….. English version ……..

As of last Friday the 23rd of January there is an exhibition of the work of the photographer Voula Papaioannou at Heraklion. It is hosted at Vasiliki Agiou Markou up to the 23rd of February.
Opening hours Mon. – Fri. 9:00 – 13:30 & 18:00 – 21:00 Sat. 9:00-13:30. Admission FREE.

A few words about Voula Papaioannou:

Voula Papaioannou began working as a photographer during the 1930s, concentrating at first on studies of landscapes, monuments and archaeological exhibits.

The outbreak of war in 1940 marked a turning point in her career, as she was intensely affected by the suffering of the civilian population of Athens. Realising the power of her camera to arouse people’s conscience, she documented the troops departing for the front, the preparations for the war effort, and the care received by the first casualties. When the capital was in the grip of starvation, she revealed the horrors of war in her moving photographs of emaciated children.

After the liberation, as a member of the photographic unit of UNRRA (United Nations Relief and Rehabilitation Administration), she toured the ravaged Greek countryside recording the difficult living conditions faced by its inhabitants. She often exceeded her brief, immortalising the faces and personal stories of ordinary people in photographs that stressed dignity rather than suffering.

During the 1950s Papaioannou’s work expressed the optimism that prevailed in the aftermath of the war with respect to both the future of mankind and the restoration of traditional values. Nevertheless, her photographs of the historic Greek landscape are not in the least romantic, but instead portray it as harsh, barren, drenched in light, and its inhabitants proud and independent, despite their poverty.

Voula Papaioannou’s work represents the trend towards “humanitarian photography” that resulted from the abuse of human rights during the war. Her camera captured her compatriots’ struggle for survival with respect, clarity, and a degree of personal involvement that transcends national boundaries and reinforces one’s faith in the strength of the common man and the intrinsic value of human