2.10.13

Με φοντο τα πλοια της εξοριας προς την Ικαρια

φωτογράφος: ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ
πολιτικός εξόριστος μέλος του φωτογραφικού συνεργείου εξορίστων στον ΕΥΔΗΛΟ








































πρωτη δημοσιευση στο μπλοκ 8/3/2010

30.9.13

οι φωτογραφικοι φορείς, τα φωτογραφικά αρχεία και η σχέση τους με την ιστορία

γιατί η φωτογραφία διαμορφώνει αισθήσεις αισθήματα και συνειδήσεις...

29.11.08

Η φωτογραφία θεωρούμε ότι είναι ένα επάγγελμα δημιουργικό, ταυτόχρονα όμως είναι και ένα λειτούργημα. Σαν επάγγελμα διέπεται και επηρεάζεται από τους νόμους και τις κινήσεις της κοινωνίας. αλλά σαν λειτούργημα μπορεί να επηρεάζει και να διαμορφώνει την κοινωνία.
Η έννοια κοινωνική συνείδηση του φωτογράφου (ή το κλικ του μυαλού κάνει το φωτογράφο), δεν έχει μελετηθεί σε βάθος στην ιστορική πορεία της ελληνικής φωτογραφίας.
Στην έρευνα που πραγματοποιούμε πάνω στην ιστορία της ελληνικής φωτογραφίας στα δύσκολα χρόνια 1940-1974 διαπιστώσαμε μια παράξενη σιωπή από διάφορους μελετητές για ορισμένες πορείες φωτογράφων κυρίως αυτών που είχαν ιδιαίτερες επαφές με οργανισμούς οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας ξένων δυνάμεων. Βέβαια τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξαν "οι επίσημοι" μελετητές της φωτογραφίας δεν είναι τυχαία. Στις μελέτες τους πάντα αγνοούν η αγνοούσαν τη δύσκολη πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα και τη σχέση των φωτογράφων με αυτή, λες και ο φωτογράφος δεν είναι κοινωνικό πρόσωπο, ούτε φορέας και διαμορφωτής πολιτικών ιδεων και απόψεων. Ετσι ένα φωτογραφικό αρχείου ενός φωτογράφου μπορεί να διαστρεβλώσει εύκολα την πραγματικότητα αποτυπώνοντας μόνο την αλήθεια του φωτογράφου σαν μοναδική αλήθεια. Φτάνει όμως μια αλήθεια για να γράψουμε τη ιστορία;
 Σαφέστατα και όχι. Και όμως η σημερινη πρακτική μας διαψεύδει. Παράδειγμα αφορμή κάποιες φωτογραφίες ενος φωτογραφικού αρχείου ενός Μουσείου. Είναι δυνατόν φωτογράφος που φωτογραφίζει πτώματα εκτελώντας σαφέστατα διατεταγμένη υπηρεσία με στόχο την προπαγάνδα συκοφάντισης εναντίον συγκεκριμένης πολιτικής άποψης, να θεωρείται σαν "φωτογράφος της ανθρωπιάς" επειδή στο φωτοαρχείο του υπάρχουν και παρά πολλές άλλες φωτογραφικές λήψεις με θέματα "πόνου", που όμως και αυτές προέρχονται από συγκεκριμένη ανάθεση φωτουπηρεσιών ξένης αποστολής, αρκετές δε σε λογική προπαγάνδας αφού είναι σκηνοθετημένες; Πιστεύουμε ότι η δημοσίευση αυτού του τίτλου εφημερίδας ότι είναι τελείως άστοχη, όμως οι δημοσιογράφοι μάλλον δεν ξέρουν απλώς αντιγράφουν τα δελτία τύπου. Οι επιμελητές και οι ιστορικοί συμφωνούν;

Αλλο παράδειγμα. Ενα απαράδεκτο γεγονός συνέβη σε συνέδριο με αφορμή πάλι το φωτογραφικό αρχείο ενός φωτογράφου σε ενα νησί. Εισηγητής-ερευνητής μιλώντας για το έργο ντόπιου φωτογράφου, -επειδη ο φωτογράφος (για ευνόητους λογους) δεν είχε καταγράψει φωτογραφικά ντοκουμέντα κατά την διάρκεια της κατοχής- εξέφρασε τη άποψη ότι δεν υπήρχαν ομάδες εαμικής εθνικής αντίστασης (παρόλο που είχαν κυκλοφορήσει βιβλία και μελέτες και φωτογραφίες άλλων μελετητών που το αποδείκνυαν). Κατόπιν εντόνων παρατηρήσεων απο επιζώντες ντόπιους αντιστασιακούς κατάφερε και έφτασε σε σημείο να πει ότι χρειάζεται να γίνει επιστημονική επιτροπή για να κάνει μία ερευνα. Φτάσαμε λοιπόν να χρειαζόμαστε να αποδείξουμε ξανά το αυτονόητο.
Απο τα παραδείγματα αποδεικνύεται ότι, φωτο- ιστορικοί και μελετητές με βάση συγκεκριμένα φωτογραφικά αρχεία, υπερεκτιμούν τις πορείες κάποιων φωτογράφων. Σαν λόγους μπορούμε να αναφέρουμε την ελλείψη κώδικα δεοντολογίας, έλλειψη κριτηρίων επιστημονικής έρευνας, την μη κατανόηση της έννοιας πολιτική-κοινωνική πραγματικότητα και σαφώς πολιτικές σκοπιμότητες.   Επίσης, διαπιστώσαμε ότι ορισμένα μουσεία λόγω δωρεάς κάποιων φωτογραφικών αρχείων αλλά και λόγω επίλεκτης αγοράς άλλων, νομίζουν ότι έχουν το κλειδί της εξελίξης της φωτογραφικής ιστορίας της χώρας μας. Δηλαδή με 8-10 φωτογραφικά αρχεία αποκτήσαμε ξαφνικά το μεγάλο θησαυρό. Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια ανακυκλώνονται οι ίδιες σχεδόν φωτογραφικές εκθέσεις εκθέσεις και αναφορές για συγκεκριμένους φωτογράφους.
Τόσο μονοπλευρη άποψη δεν έχει ξαναγίνει. Το πρόβλημα αξιολόγησης των φωτογραφικων αρχείων και των φωτογράφων χειροτερεύει από την στιγμή που στο πεδίο μπαίνουν και συλλέκτες οι οποίοι προσπαθούν να αποδείξουν τη μεγάλη τους προσφορά σαν νέοι εθνικοί ευεργέτες. Πολλές φορές λόγω υπερβολικής έπαρσης φτάνουν να ξεχνούν (στους τίτλους των φωτογραφικών λεύκωματων που βγάζουν) τα ονόματα των ίδιων των φωτογράφων. Ισως δεν έχουν ακούσει οτι εκτός από τα πνευματικά που μπορεί να αλλάζουν χέρια, υπάρχουν και τα ηθικά δικαιώματα των φωτοδημιουργών που δεν αλλάζουν ποτέ χέρια. Βέβαια τα περισσότερα λεύκωματα βγαίνουν μετα το θάνατο των φωτογράφων. Υπαρχουν ενδεχομένως και ορισμένα φωτογραφικά αρχεία που δεν πουλιούνται, όπως δεν  μπορεί να πουληθεί και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Η πραγματικότητα κατέληξε όμως νάναι απαράδεκτη. Η πολιτιστική εταιρία φωτογραφιζοντας έχει την άποψη ότι αν θέλουμε να τιμήσουμε πραγματικά την σπουδαιότητα των δημιουργών φωτογράφων δεν θα πρέπει να ξεκινήσουμε να μιλήσουμε για αυτους εάν καταρχάς δεν προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε τις προδιαγραφές και τις προϋποθέσεις του διαλόγου, διαφάνειας, αξιολόγησης, αξιοκρατίας και ενημέρωσης που πρέπει απαραιτήτως να ισχύουν πάνω στην έρευνα και μελέτη της ιστορίας φωτογραφίας και αντίστοιχα σε εκδηλώσεις συνέδρια, δημοσιεύσεις. Μέχρι στιγμής διαπιστώσαμε ό,τι αυτά τα θέματα δεν είναι αυτονόητα από όλους γι' αυτό και σαν πρώτο βήμα προτείνουμε οι φωτο-μελετητές πάντα να ξεκινούν να περιγράφουν την ιστορική περίοδο της ζωής του φωτογράφου. Περιγραφή των συνθηκών λειτουργίας του επαγγέλματος, των συνθηκών λήψης των φωτογραφιών, το είδος επαγγελματικής σχέσης κα. Ενδεχομένως, αν υπάρχουν σοβαρές αντιρήσεις, να γίνεται και μία ανοικτή συζήτηση για μία συνολική εκτίμηση ενός φωτογράφου.
Τα φωτογραφικά αρχεία να είναι ανοικτά στους μελετητές.
Να σχηματιστει μια ψηφιακή κοινή βάση φωτογραφικών αρχείων ώστε να γίνεται ευκολότερη η συνολική αποτίμηση του έργου του καθενός φωτογράφου αλλά και πολλών άλλων συγκριτικών θεματικών μελετών.  Μ. Κασιματης

29.9.13

πολιτιστικη εταιρεια ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΝΤΑΣ

Η πολιτιστική μη κερδοσκοπική εταιρεία ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΝΤΑΣ ιδρύθηκε το Οκτώβρη του 2005, με κατάθεση του καταστατικού και έγκριση του απο το πρωτοδικείο Αθηνών.
Οι πολλαπλοί στόχοι με τους οποίους έχει καταπιαστεί, προήλθαν από τις ανάγκες που κατέγραψαν τα ιδρυτικά μέλη μέσω των εμπειριών τους για διάστημα μεγαλύτερο των 30 ετών. Αυτοί είναι συνοπτικά οι εξής:
– η καταγραφή και η ανάδειξη των απανταχού λησμονημένων φωτογράφων
περιόδου 1943-1974,
– η αναλυτική καταγραφή των φωτογράφων και των τυπογράφων της εθνικής
αντίστασης και του εμφυλίου καθώς και των αντιστοίχων παράνομων στις
φυλακές και τους τόπους εξοριών.
– η καταγραφή ντοκουμέντων της ιταλο-ελληνικής κοινότητας στην Ελλάδα και
Ιταλία αντίστοιχα, και ειδικότερα των φωτογράφων και των τυπογράφων
–η καταγραφή των φωτογραφικών και των τυπογραφικών εντύπων που
κυκλοφόρησαν στη Ελλάδα
– η ανατύπωση παλαιών εντύπων πάνω στην φωτογραφία και την τυπογραφία
σαν συλλεκτικές εκδόσεις
–η μελέτη και αξιοποίηση του έργου των φωτογράφων της πειραματικής
φωτογραφικής απεικόνισης - δημιουργίας
– η αξιοποίηση των δικών της φωτογραφικών και άλλων αρχείων
- η παραγωγή και επιμέλεια φωτογραφικών λευκωμάτων και μελετών πάνω στο
έργο λησμονημένων φωτογράφων καθώς και ιστορικών φωτογραφικών μελετών
πάνω τις δύσκολες κοινωνικοπολιτικές περιόδους της Ελλαδας, 1943-1974 αλλά
και ευρύτερα.

Τα φωτογραφικά αρχεία που έχει στην διάθεση της μέχρι στιγμής είναι:

Αρχείο οικογένειας Νikola Damiano( ελληνοιταλική οικογένεια)
Αρχείο οικογένειας Κωνσταντίνου Βαρκάτζα εκ Μικράς Ασίας
Διαχείριση του φωτογραφικού αρχείου του φωτορεπόρτερ Στέλιου Κασιμάτη (δηλαδή: φωτογραφίες απο εξορίες, από φωτορεπορτάζ (ΑΥΓΗ) και άλλες φωτ. λήψεις του φωτογραφείου που διατηρούσε.)
Φωτογραφίες διαφόρων πολιτικών εξορίστων (από δωρεές ιδίων)
Φωτογραφικά αρνητικά διαφόρων φωτογράφων κυρίως της Αθήνας
(Λόγω κλεισίματος των καταστημάτων τους)
Φωτογραφικές καρ ποστάλ διαφόρων Ελλήνων φωτογράφων περιόδου 1950-1980.

επίσης διαθέτει τα κάτωθι αρχεία από:
Φωτογραφικά έντυπα, βιβλία και περιοδικά.
Φωτογραφικές προσκλήσεις αφίσσες κα διαφόρων δημιουργών.
Εντυπα φωτογραφικών λεσχών, σωματείων και ομάδων.
Αρχείο φωτογραφικών δημοσιεύσεων σε εφημερίδες και περιοδικά κα
Εντυπα φωτογραφικών διαγωνισμών.
Εντυπα φωτογραφικών ειδών.
Εντυπα φωτογραφικών σχολών, προγραμμάτων φωτογραφικών σεμιναρίων κα

Επίσης αξίζει να αναφερθεί ότι υπάρχει συνεργασία με αντιστασιακές οργανώσεις και συλλόγους για την αξιοποιήση των φωτο-ντοκουμέντων τους, καθώς επίσης και ότι η εταιρεία έχει ήδη εκδόσει αρκετές φωτο-ιστορικές μελέτες.

15.9.13

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Μετα απο μια ερευνα του φωτογραφιζοντας και νεα συγκεντρωση στοιχειων:
Επιχορηγησεις Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης απο το ΥΠΠΟ (Υπουργείο πολιτισμού)
 2010
4962-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης   234.750.00ευρώ
2011
4962-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης   220.000.00ευρώ
2012  
4962-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης   135.000.00ευρώ
  
Χορηγιες απο ΟΤΕ, ΟΠΑΠ (2008-2013)
ΟΤΕ 

 --- Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης PhotoBiennale 2010/ 21η Φωτογραφική Συνάντηση.  Για 3η συνεχή χρονιά, υπήρξαμε υποστηρικτές της 21ης Φωτογραφικής Συνάντησης με θέμα "Ο Τόπος" που διοργανώθηκε από το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, το μοναδικό κρατικό μουσείο αφιερωμένο αποκλειστικά στη φωτογραφία. Το Μουσείο ιδρύθηκε το 1998 με στόχο τη συγκρότηση ενιαίας συλλογής και τη διαφύλαξη των έργων πολιτιστικής κληρονομίας. Η PhotoBiennale, με εκθέσεις, βραβεία, διαλέξεις, ημερίδες, εργαστήρια κ.α., αποτελεί τον ιδανικό χώρο ανταλλαγής ιδεών και καλλιτεχνικών εργασιών, καθώς και τον ιδανικό τρόπο καλλιέργειας του κοινού για την απόκτηση εμπειριών που σχετίζονται με την τέχνη της φωτογραφίας.

ΟΠΑΠ Α.Ε 
Ανακοινώσεις Οικονομικών Ενισχύσεων ΕΚΕ 

2013 Τομέας Πολιτισμός
«ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ» ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
Η ΟΠΑΠ Α.Ε. ενίσχυσε το Σταυροδρόμι Πολιτισμών του Υπουργείου Πολιτισμού με το ποσό των 300.000,00 ευρώ  για μια σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων στους εξής φορείς: 

1) Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας Θράκης, 2) Ειδικό Ταμείο Οργάνωσης Συναυλιών της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης 3) Εταιρία Αξιοποίησης και Διαχείρισης της Περιουσίας του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών για το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 4) Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, 5) Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
--6) Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
7)Δήμος Θεσσαλονίκης, 8)Οργανισμός Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης


Ανακοινώσεις Οικονομικών Ενισχύσεων ΕΚΕ  2012 Τομέας Πολιτισμός
---Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης

2011 Τομέας Πολιτισμός
ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ – ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
---Η ΟΠΑΠ Α.Ε. ενίσχυσε με το ποσό των 260.000,00 ευρώ  το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, για την πραγματοποίηση εκθέσεωv «Το μεγάλο ταξίδι στη Μέση Ανατολή κ.ά,  φωτογραφικών αποστολών Ελλήνων στη Μ. Ανατολή και δημιουργών από τη Μ. Ανατολή στην Ελλάδα  και διοργάνωση διεθνούς Συμποσίου.


ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ με 1.082.400 ευρώ.
Τρία έργα ενίσχυσης πολιτιστικών θεσμών της Θεσσαλονίκης εντάχθηκαν στο ΠΕΠ Μακεδονίας - Θράκης 2007 - 2013 (ΕΣΠΑ) τα οποία θα χρηματοδοτηθούν συνολικά με 4.413.240 ευρώ. Από αυτά 3.000.000 ευρώ διοχετεύονται στο Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, 1.082.400 ευρώ στο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης (για την διοργάνωση της Photobiennale 2010 και 2012) και 330.840 ευρώ στο Διεθνές Φεστιβάλ Εικαστικών Τεχνών «Πεδίο Δράσης Κόδρα» του Δήμου Καλαμαριάς για τα έτη 2011-2015. Όπως μας δήλωσε ο Διευθυντής του Μ.Φ.Θ. κ. Βαγγέλης Ιωακειμίδης, η ένταξη στο ΕΣΠΑ ήταν το αποτέλεσμα μιας πολύ σκληρής προσπάθειας σε δύσκολους καιρούς που κατέληξε στην υποβολή πλήρους και απόλυτα τεκμηριωμένου φακέλου. Η απόφαση χρηματοδότησης υπεγράφη από την Γενική Γραμματέα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας κ. Μαρία Λιονή. Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

απο το Photobusiness Weekly εκδίδεται και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις του περιοδικού ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ Τρουπάκη 1, 104 45 Αθήνα. Τηλ. 210 8541400 fax: 210 8541485 www.photo.gr

Σχολιο του περιοδικού MARKETING WEEK (7/12)
για το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
Τα ευτράπελα στον χώρο τηs επικοινωνίας, ιδιαίτερα όταν συνδέονται με φορείς και οργανισμούς του Δημοσίου, δεν έχουν τέλος. Εκεί που λες ότι τα έχειs δει και ακούσει όλα, για διάτρητους διαγωνισμούς, υπόγειες αναθέσεις, απλήρωτες δουλειές και μύρια όσα, έρχεται μια καινούργια πληροφορία να σου υποδείξει ότι έχεις πολλά ακόμη να μάθεις...
Όπως, ας πούμε, πως να γυρίσεις τον χρόνο πίσω και να περάσεις σε μια άλλη διάσταση. Ναι, το Δημόσιο μπορεί να ανατρέψει τoυς νόμους τns φυσικής και είμαστε πλέον σε θέση να το αποδείξουμε. Ακούστε λοιπόν, να μαθαίνετε.
Το Μουσείο Φωτογράφιας Θεσσαλονίκης, προχώρησε πρόσφατα στην προκήρυξη διαγωνισμού για την ανάθεση έργου επικοινωνίας αναφορικά με την έκθεση Photobiennale 2010. Όλα καλά ως εδώ. Το έργο, όπως αναφέρει η αναθέτουσα αρχή, αφορά στην παροχή υπηρεσιών φιλοξενίας, προβολής και επικοινωνίας εκδηλώσεων της Photobiennale 2010 και αναλυτικότερα αυτό σημαίνει υπηρεσίες προβολής και επικοινωνίας, διαφήμιση στα έντυπα, δημόσιες σχέσεις, δημοσιότητα, αποδελτίωση, φωτογράφηση και βιντεοσκόπηση, παραγωγή τηλεοπτικού, ραδιοφωνικού σποτ και e-newsletter, banners, κ.λπ. κ.λπ. Ένα σωρό ωραία πράγματα δηλαδή, με το ωραίο και διόλου ευκαταφρόνητο - μέρες που είναι
- budget των 230.000 ευρώ το οποίο συνυπογράφουν το ελληνικό κράτος και το Υπουργείο Πολιτισμού, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΕΣΠΑ, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας... Μία - ασήμαντη ίσως - λεπτομέρεια για όσους ενδιαφέρονται να συμμετέχουν, είναι ότι η συγκεκριμένη έκθεση έχει ήδη τελειώσει!
Η Photobiennale 2010 διοργανώθηκε Απρίλιο με Σεπτέμβριο 2010 και ο διαγωνισμός για την ανάθεση της επικοινωνίας της προκηρύχθηκε
έναν ολόκληρο μήνα μετά τη λήξη, 19 Νοεμβρίου του 2010 για την ακρίβεια...
Ο απλός, απονήρευτος και αγαθός κοιvός voυs, αδυνατεί να φανταστεί κάποια λογική εξήγηση για τα παραπάνω... Το είχαν ξεχάσει τελείως ότι έχουν ένα budget για επικοινωνία και μιας και
το θυμήθηκαν είπαν να το αξιοποιήσουν;
Τι ακριβώς θα ζητήσουν από τον ανάδοχο να φωτογραφήσει, βιντεοσκοπήσει και επικοινωνήσει; Το τηλεοπτικό και ραδιοφωνικό σποτ θα προσκαλεί το κοινό να συμμετέχει πού ακριβώς;
Ζητήσαμε από την αναθέτουσα αρχή
κάποιες εξηγήσεις για τα μεταφυσικά αυτά φαινόμενα, αλλά το μόνο που πήραμε ήταν κάτι μισόλογα και στείλτε μας γραπτώς τιs ερωτήσεις σας για να απαντήσουμε. ’Έτσι. Γιατί είναι και τυπικοί οι άνθρωποι... Μπορεί να γελάσει κανείς με την καρδιά του σ’ αυτήν την ιστορία. Είναι προφανές ότι κάποιος ή κάποιοι κάτι θέλησαν να "μαγειρέψουν" εδώ πέρα, αλλά δεν είχαν και μυαλό να σκεφτούν ένα λογικοφανή τρόπο για να το κάνουν. Από την άλλη, μπορεί και να κλάψει επίσης με την καρδιά του. Για την αμίμητη ελληνική πραγματικότητα που τελικά, απλά δεν υπάρχει... Κ. ΠΟΛΥΜΕΡΙΔΟΥ

Η απάντηση του Μουσείου Φωτογραφίας
Η PhotoBiennale 2010 διαρθρώνεται σε 4 αυτοτελή και διακριτά μέρη, εκ των οποίων τα δύο πρώτα (Απρίλιος-Μάιος και Ιούνιος-Σεπτέμβριος) έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, το 3ο μέρος (Οκτώβριος-Δεκέμβριος) βρίσκεται σε εξέλιξη και το 4ο μέρος της PhotoBiennale, το οποίο και αποτελεί αντικείμενο των ζητούμενων υπηρεσιών του παρόντος διαγωνισμού, προγραμματίζεται να υλοποιηθεί την περίοδο Ιανουαρίου-Μαρτίου 2011.
Ο ακριβής προγραμματισμός και ο τελικός σχεδιασμός των δράσεων (εκδηλώσεων, εκθέσεων, ημερίδων) - εκ των οποίων κάποιες απολογιστικού χαρακτήρα της 4ης φάσης είναι σε εξέλιξη και θα ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη του έτους.
Οι δράσεις αφορούν κυρίως το παράλληλο πρόγραμμα, τη διοργάνωση σειράς εκδηλώσεων με τη συμμετοχή καλλιτεχνών και συντελεστών που για διάφορους λόγους δεν παρέστησαν στις πρώτες φάσεις της PhotoBiennale, σειρά διαλέξεων, έκδοση καταλόγου και άλλου ενημερωτικού υλικού, δημιουργία μικρού μήκους ταινίας, ποσοτική και ποιοτική ανάλυση της αποδελτίωσης και του οπτικοακουστικού υλικού.


Να υπενθυμισουμε επι την ευκαιρια τι εχει γινει στα οικονομικα κονδύλια
περι του Μουσειου Φωτογραφιας κατα τα ετη 2002-2008   (ερευνα απο το Φωτογραφιζοντας)


ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 30 Ιουλίου 2008
Tο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης πραγματοποιεί αναβάθμιση και αναδιαμόρφωση του εσωτερικού του χώρου στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Πολιτισμός» και με τίτλο «Εργασίες αναβάθμισης κτιριακής υποδομής ΜΦΘ και ανάπτυξης επικοινωνιακών γεγονότων ευρωπαϊκής εμβέλειας». Στο τελικό στάδιο των εργασιών, το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης συνεργάζεται με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Στο χώρο του Μουσείου Φωτογραφίας θα στεγαστεί το τμήμα του Industry Center του Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Παράλληλα, οι δύο φορείς συνδιοργανώνουν κατά τη διάρκεια του 49ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης την έκθεση «Νερό Ι». Η έκθεση αποτελεί μέρος του Υποέργου 2 του Ε.Π. «Πολιτισμός». Πρόκειται για μία ομαδική έκθεση-εγκατάσταση με έργα που αναφέρονται στο «Νερό» και θα εγκατασταθούν κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου στον Προβλήτα Α’ στα κεντρικά σημεία συνάντησης του Φεστιβάλ.
ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΘΕΣΗΣ ΣΥΝΑΨΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ
ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

Bάσει των αποφάσεων των συνεδριάσεων της Εφορείας του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης (46η της 28/06/06, 49η της 23/11/06, 50η της 14/12/06, 54η της 29/03/07, 55η της 21/06/07, 56η της 12/07/07, 57η της 14/11/07 και 58η της 11/02/08) της ΥΔΕΠ/Β/Φ/724/25-9-2006 απόφασης με θέμα την ένταξη της πράξης «Εργασίες αναβάθμισης κτιριακής υποδομής ΜΦΘ και ανάπτυξη επικοινωνιακών γεγονότων ευρωπαϊκής εμβέλειας στο Ε.Π ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ και της ΥΔΕΠ/Β/Φ859/2580/8-7-2008 και την έγκριση της πρώτης τροποποίησης το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης θα πραγματοποιήσει τα παρακάτω υποέργα
Υποέργο 1 εργασίες αναβάθμισης εξοπλισμού και κτιριακής υποδομής
(Συνολικός προϋπολογισμός: 270.00,00 ευρώ μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ)
Υποέργο 2 διοργάνωση περιοδικής έκθεσης
(Συνολικός προϋπολογισμός: 90.000,00 μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ)
Υποέργο 3 διοργάνωση διεθνούς συμποσίου και ημερίδας
(Συνολικός προϋπολογισμός: 77.000,00 μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ)
Υποέργο 4 διοργάνωση 2 Φεστιβάλ Φωτογραφίας
(Συνολικός προϋπολογισμός: 383.000,00 μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ)
Υποέργο 5 διοργάνωση εκδηλώσεων στο Φωτογραφικό Κέντρο Σκοπέλου
(Συνολικός προϋπολογισμός: 75.000,00 μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ)
Υποέργο 6 αναβάθμιση βιβλιοθήκης
(Συνολικός προϋπολογισμός: 55.000,00 μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ)
Στο πλαίσιο του υποέργου 1 το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης με τη διαδικασία της ανάθεσης πρόκειται να αναθέσει τα εξής: 1) εγκατάσταση κλιματιστικών μηχανημάτων 2) καθαιρέσεις 3 )αναμόρφωση γραφείων διοίκησης 4) αναμόρφωση εκθεσιακού χώρου5) μετακίνηση αγωγών 6) αναμόρφωση W.C ανδρών και ατόμων με ειδικές ανάγκες 7)εξοπλισμός κυλικείου
Στο πλαίσιο του υποέργου 1 το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης με τη διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισμού πρόκειται να αναθέσει τα εξής: 8) κατασκευή σκάλας 9) διαμόρφωση παταριού σε βιβλιοθήκη 10) κατασκευή χώρου αρχειοθέτησης σε πατάρι 11) εξοπλισμός φωτισμού. Στο πλαίσιο του υποέργου 3 το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης με τη διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισμού πρόκειται να αναθέσει σε εταιρεία διοργάνωσης συνεδρίων και γεγονότων το συντονισμό διοργάνωσης συμποσίου φωτογραφίας το 4ο τρίμηνο του 2008 Α) επικοινωνία με τους προσκεκλημένους Β) εισιτήρια προσκεκλημένων
Συνολικός προϋπολογισμός 26.500 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ)
Στο πλαίσιο του υποέργου 3 το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης με τη διαδικασία της ανάθεσης πρόκειται να αναθέσει φιλοξενία, διαμονή εστίαση και μετακινήσεις προσκεκλημένων από και προς τον χώρο του Συμποσίου.
Συνολικός προϋπολογισμός 14.800 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ)
Η κοινοτική συμμετοχή καλύπτει το 80% του προϋπολογισμού και καλύπτεται από το ΕΤΠΑ και η κρατική συμμετοχή καλύπτει το 20% του προϋπολογισμού.
Στο πλαίσιο του υποέργου 4 το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης με τη διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισμού πρόκειται να αναθέσει σε εταιρεία μεταφορών τη συσκευασία, αποκαθήλωση, ασφάλιση, κατασκευή ξυλοκιβωτίων, μεταφορά οδικώς και αεροπορικώς φωτογραφικών εκθέσεων και φωτογραφικών έργων στην Ευρώπη και στην Αμερική.
Συνολικός προϋπολογισμός 42.000 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ)
Η κοινοτική συμμετοχή καλύπτει το 80% του προϋπολογισμού και καλύπτεται από το ΕΤΠΑ και η κρατική συμμετοχή καλύπτει το 20% του προϋπολογισμού.
Θεσσαλονίκη, 30 Ιουλίου 2008
Ο Υπεύθυνος του έργου Βαγγέλης Ιωακειμίδης Διευθυντής ΜΦΘ

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΤΑΚΤΙΚΟΥ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ
ΕΝΟΤΗΤΑ:
«ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ, ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ CD-ROM»
Το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης (ΜΦΘ) στο πλαίσιο του έργου «Ενίσχυση Μονάδας Ψηφιοποίησης, Συμπληρωματική Ψηφιοποίηση Συλλογών και Αρχείων Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης και Ενέργειες Προβολής και Διαφήμισης Έργου» , που έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα
«Κοινωνία της Πληροφορίας 2000-2006,

ΑΞΟΝΑΣ 1: ΠΑΙΔΕΙΑ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, ΜΕΤΡΟ 1.3 «ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ, ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ» σύμφωνα με την Πρόσκληση #172, προκηρύσσει ανοικτό τακτικό διαγωνισμό, προϋπολογισμού δαπάνης 55.500,00 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ), με κριτήριο κατακύρωσης την συμφερότερη από τεχνική άποψη προσφορά με αντικείμενο: Προμήθεια εξοπλισμού και λογισμικού, Ψηφιοποίηση υλικού και δημιουργία CD-ROM

Απο την ιστοσελιδα του υπουργειου πολιτισμου
http://www.yppo.gr/2/g22.jsp?obj_id=4646

Δελτία Τύπου 23/2/2007
Στην πόλη της Θεσσαλονίκης υλοποιούνται 24 έργα συνολικού προϋπολογισμού 93,4 εκατ. ευρώ. Τα έργα αυτά παρουσιάζουν απορρόφηση 57,7 εκατ. ευρώ ( 61,8%). Αναλυτικότερα: - Στο Ε.Π. Πολιτισμός υλοποιούνται 17 έργα, προϋπολογισμού 88,6 εκατ. ευρώ και η απορρόφη-ση τους ανέρχεται στα 53,1 εκατ. ευρώ (59,9%).
- Στο ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας υλοποιούνται 7 έργα, προϋπολογισμού 4,8 εκατ. ευρώ και απορρόφηση 4,6 εκατ. ευρώ (96,6%).

Γ΄ΚΠΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ
ΕΠ "ΚτΠ' - Πρόσκληση 78
Συλλογή, τεκμηρίωση και ψηφιοποίηση πολιτιστικού ιστορικού υλικού του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης και προβολή τους μέσω του διαδικτύου 22/7/05 Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης 90.000,00 € 90.000,00 € 100%
ΕΠ "ΚτΠ' - Πρόσκληση 65 - 93401
Δημιουργία Μονάδας Τεκμηρίωσης, Ψηφιοποίηση και ανάδειξη των συλλογών του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης 7/6/04 Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης 250.000,00 € 245.851,69 98%
ΕΠ "ΚτΠ' - Πρόσκληση 172
Ενίσχυση Μονάδας Ψηφιοποίησης, Συμπληρωματική Ψηφιοποίηση Συλλογών Και Αρχείων Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης Και Ενέργειες Προβολής Και Διαφήμισης Έργου 2007 * Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης 75.000,00 € ΥΠΟ ΕΝΤΑΞΗ

2. ΕΝΤΑΞΕΙΣ ΕΡΓΩΝ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟ 2004
Στην πόλη της Θεσσαλονίκης, από τον Μάρτιο του 2004, εντάχθηκαν στο Ε.Π. Πολιτισμός, 10 έργα συνολικού προϋπολογισμού 18,5 εκατ. ευρώ. Τα έργα αυτά παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί: ΕΠ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΚΤΙΡΙΑΚΗΣ -ΠΟΔΟΜΗΣ ΜΦΘ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ
ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 650.000,00 €


ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ
93401 ---- Δημιουργία Μονάδας Τεκμηρίωσης, Ψηφιοποίηση και ανάδειξη των συλλογών του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης 7/6/04
Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης 250.000,00 € 245.851,69 98%

102386  ----- ΕΠΙΛΟΓΗ, ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΚΑΙ ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ‐ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
4.621,85 €, 72.000,00 € ΕΚΚΡΕΜΟΤΗΤΕΣ 67.378,15 €
116821 -----  ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΡΧΕΙΩΝ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΕΡΓΟΥ € 74.942,10 € ΕΚΚΡΕΜΟΤΗΤΕΣ 74.942,10 €

Απο ενα αναλυτικο, καλλιτεχνικό και οικονομικό απολογισμό
(για το διάστημα 2006-2009) της διεύθυνσής του, τo ΜΦΘ, το μοναδικό κρατικό μουσείο για τη φωτογραφία στην Ελλάδα αναφερει τα εξης. πραγματοποίησε 222 εκθέσεις στη Θεσσαλονίκη, στην ελληνική επικράτεια και στο εξωτερικό, σε συνεργασία με φορείς σε 26 χώρες από όλο τον κόσμο, με τη συμμετοχή 715 καλλιτεχνών. Ο συνολικός αριθμός των επισκεπτών στις εκθέσεις αυτές υπολογίζεται σε 394.172 άτομα. Από τις 222 εκθέσεις, οι 27 πραγματοποιήθηκαν σε 23 πόλεις του εξωτερικού και 105 εκθέσεις σε 29 δήμους της Ελλάδας.
Το διάστημα 2005-2009 το ΜΦΘ αύξησε σε σημαντικό βαθμό τα συνολικά του έσοδα, τα οποία έφτασαν τα 3.794.357 ευρώ έναντι 1.482.060 ευρώ το διάστημα 2000-2004.
Από αυτά, το 42,8% προήλθε από ευρωπαϊκά προγράμματα (1.624.293 ευρώ έναντι 199.000 ευρώ το 2000-2004), το 18% από ίδιους πόρους (684.682 ευρώ έναντι 98.946 ευρώ το 2000-2004) και το 39,1% από επιχορηγήσεις του ΥΠΠΟΤ (1.485.382 ευρώ έναντι 1.184.114 ευρώ το 2000-2004).
“Εκείνο που δεν φαίνεται ακόμη, αλλά είναι η κορυφή του παγόβουνου, είναι ότι έχουμε τριπλασιάσει τη συλλογή μας. Έχουμε 2.000 έργα, τη μεγαλύτερη κρατική συλλογή φωτογραφίας, καθώς και πέντε αρχεία”, σημειώνει ο κ. Ιωακειμίδης. Συγχρόνως, το ΜΦΘ αναπτύσσει έντονη παράλληλη δραστηριότητα, που περιλαμβάνει εκπαιδευτικά προγράμματα, διαλέξεις, masterclasses κ.ά. Ο κ. Ιωακειμίδης ευελπιστεί ότι όλη αυτή η δράση θα ληφθεί υπόψη της ηγεσίας του ΥΠΠΟΤ, ώστε να μην προχωρήσει σε περαιτέρω περικοπές τής ήδη μειωμένης τακτικής επιχορήγησης του μουσείου. “Η τακτική επιχορήγηση το 2008 ήταν 400.000 ευρώ. Το 2009 ήταν 235.000 ευρώ. Για το 2010 δεν έχει τελειώσει η κατανομή των πιστώσεων, για να ξέρουμε τι θα πάρουμε”.

Η ιστορία του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
Το ΜΦΘ θεσμοθετήθηκε το 1997 με το νόμο 2557, ενώ ένα χρόνο αργότερα άρχισε η συγκρότησή του. Τον Δεκέμβριο του 2001 στεγάστηκε στον πρώτο όροφο της Αποθήκης A στο λιμάνι Θεσσαλονίκης και με ειδική ρύθμιση του νόμου 2947/2001 διέπεται από νομικό καθεστώς διαχειριστικής, οικονομικής, λειτουργικής και οργανωτικής αυτοτέλειας.
Από το 1998 μέχρι τον Δεκέμβριο του 2002 διευθυντής του μουσείου ήταν ο Άρις Γεωργίου, από τις αρχές του 2003 μέχρι το 2005 ο Κωστής Αντωνιάδης, ενώ από το 2005 τη διεύθυνσή του έχει αναλάβει ο Βαγγέλης Ιωακειμίδης. Βασική αρχή του μουσείου είναι να συλλέγει, να διαφυλάσσει και να προωθεί τη φωτογραφική πολιτιστική κληρονομιά, αλλά και τη σύγχρονη δημιουργία.

Εκθέσεις (2006-2009) – 222 εντός και εκτός Ελλάδας– 26 χώρες συνεργάστηκαν– 715 καλλιτέχνες συμμετείχαν – 394.172 επισκέπτες

Οικονομικά (2005-2009)
– 3.794.357 ευρώ το ύψος των εσόδων
– 42,8% από ευρωπαϊκά προγράμματα
– 18% από ίδιους πόρους
– 39,1% από επιχορηγήσεις του ΥΠΠΟΤ
– 400.000 ευρώ η επιχορήγηση του 2008
– 235.000 ευρώ η επιχορήγηση του 2009

Συλλογές ΜΦΘ – 2.000 έργα – 5 αρχεία

Δειτε και Το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης θα πραγματοποιήσει από τις 12-14 Δεκεμβρίου 2008, Διεθνές Συμπόσιο για τις τακτικές συγκρότησης φωτογραφικών συλλογών με τίτλο "Φωτογραφικές Συλλογές, Από τις Στρατηγικές στις Πολιτικές" στο συνεδριακό Κέντρο της Τράπεζας Πειραιώς στα Λαδάδικα της Θεσσαλονίκης (Κατούνη 12-14). Στο Συμπόσιο έχουν προσκληθεί 14 Εκπρόσωποι Μουσείων και Φορέων από το εξωτερικό (από 8 χώρες) και 9 εκπρόσωποι Θεσμικών Συλλογών από την Ελλάδα.
Περισσότερες πληροφορίες: Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
Πρόγραμμα: CollectionsSymposio_GR.pdf


δειτε ενδεικτικους συνδεσμους περι του ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ για να σχηματισετε μια πιο πληρη εικονα
http://www.thmphoto.gr/index.asp?lng=el
http://etl.uom.gr/cgi-bin/dbgr.cgi
http://odysseus.culture.gr/h/1/gh151.jsp?obj_id=16721
http://history-of-macedonia.com/wordpress/2010/03/23/makedoniathessaloniki-mouseio-fotografias-kosmos/
http://press-gr.blogspot.com/2010/11/blog-post_3806.html
http://www.madblog.gr/blog.php?user=politismos&note=23140
http://photothessaloniki.ning.com/events/photo-biennale-21-diethnhes
http://www.iicbelgrado.esteri.it/IIC_Salonicco/webform/SchedaEvento.aspx?id=105
http://news.in.gr/culture/article/?aid=1231069884

Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης. του Γιάννη Παπαδημητρίου

(αναδημοσιευση)
Η φωτιά του 2012, η καταστροφή του αρχείου, το χάος και η αδιαφορία των υπευθύνων
- 2 Μαϊου 20102 φωτιά καταστρέφει σημαντικό μέρος του αρχείου του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
- 20 Ιουνίου 2013 Κανένα πόρισμα σχετικά με το ύψος της ... εκτιμώμενης ζημιάς,τον αριθμό των έργων και τον καθορισμό των ασφαλίστρων
- Αγνοείται η συλλογή του Φωτογραφικού Κέντρου Σκοπέλου η οποία περιείχε το φωτογραφικό αρχείο του φωτογράφου Κωνσταντίνου Ζημέρη (το ακριβότερο αρχείο που έχει πουληθεί ποτέ στην Ελλάδα,στα τέλη του 90 έναντι 50000000 δραχμών)

Πέρσι, στις 2 Μαΐου του 2012, ξέσπασε φωτιά στην αποθήκη της εταιρείας «Ορφεύς Βεϊνόγλου Α.Ε» στη Σίνδο Θεσσαλονίκης, στην οποία κάηκε σημαντικό μέρος της συλλογής του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης (ΜΦΘ)... Ύστερα από ένα χρόνο, δεν έχουν απαντηθεί κρίσιμα ερωτήματα, που αφορούν το ύψος της εκτιμώμενης ζημιάς, τον αριθμό των έργων και τον καθορισμό των ασφαλίστρων. Το πόρισμα της Πυροσβεστικής βρίσκεται στα εισαγγελικά χέρια, η εταιρεία δεν επιθυμεί να απαντήσει σε οποιαδήποτε ερώτηση -επικοινώνησα τηλεφωνικά μαζί τους- και το ΜΦΘ επιφυλάσσεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο σε συνέντευξη Τύπου. Συν τοις άλλοις, το Υπουργείο ΠΑΙΘΠΑ δεν έχει κινήσει καμία διαδικασία για να αναζητήσει ευθύνες.
Όλο αυτό το διάστημα, κυκλοφορούν και δημοσιεύονται επιστολές από θιγόμενους φωτογράφους, οι οποίοι εκτός του ότι διαμαρτύρονται για το γεγονός ότι δεν ενημερώθηκαν για τη φωτιά, κατηγορούν ευθέως τη διοίκηση του ΜΦΘ για «αδιαφάνεια και μυστικότητα στο χειρισμό της υπόθεσης». Έτσι λοιπόν, αποφάσισα να ψάξω την υπόθεση ώστε να καταλάβω γιατί το Υπουργείο ΠΑΙΘΠΑ αδιαφορεί για τα περιουσιακά του στοιχεία. Η αλήθεια είναι ότι όσα ανακάλυψα, πίσω από τους εντυπωσιακούς αριθμούς του ΜΦΘ (725.142 επισκέπτες και 343 εκθέσεις από το 2006-2011), με προβλημάτισαν ιδιαίτερα.
Δύο χρόνια χωρίς διευθυντή
Την ημέρα της πυρκαγιάς, το ΜΦΘ λειτουργούσε χωρίς διορισμένο διευθυντή. Στις 27 Ιανουαρίου του 2011 το τότε Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού απεύθυνε για πρώτη φορά ανοιχτή πρόσκληση ενδιαφέροντος για την πλήρωση της θέσης. Ως τότε, οι διευθυντές διορίζονταν απευθείας από τον Υπουργό Πολιτισμού με θητεία για 4 χρόνια. Παρ' όλο που η καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή των αιτήσεων ήταν στις 7 Φεβρουαρίου, το Υπουργείο δεν ανακοίνωσε ποτέ ποιος επιλέχθηκε για τη συγκεκριμένη θέση και δεν ενημέρωσε κανέναν από τους υποψήφιους για την έκβαση του διαγωνισμού. Δυο χρόνια αργότερα, στις 11 Μαρτίου του 2013, ο αναπληρωτής Υπουργός Κωνσταντίνος Τζαβάρας διόρισε με απευθείας ανάθεση τον κύριο Ευάγγελο Ιωακειμίδη (διευθυντής του ΜΦΘ από το 2005), καταργώντας ουσιαστικά τον διαγωνισμό. Στη συζήτηση που είχα με τον κ. Ε. Ιωακειμίδη στο ΜΦΘ, με ενημέρωσε ότι τον είχε επισκεφτεί η συμβουλευτική ομάδα του Παύλου Γερουλάνου και του είχε ανακοινώσει πως είχε επιλεχθεί για τη θέση. Ακόμη, μου εξήγησε ότι ο διορισμός καθυστέρησε λόγω της γραφειοκρατίας και των εκλογών. Με άλλα λόγια, το Υπουργείο αποφάσισε, δίχως κανένα δελτίου Τύπου, να ανακοινώσει προφορικά σε έναν υποψήφιο ότι έχει κερδίσει τον ανοιχτό διαγωνισμό.
Η οικονομική διαχείριση
Το ΜΦΘ έχει βεβαιωμένο χρέος 626.000 ευρώ, εκ των οποίων τα 140.000 είναι χρέη της προηγούμενης διοίκησης (2001-2005). Όπως μου ανέλυσε ο κ. Ε. Ιωακειμίδης, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές έχουν δημιουργηθεί κυρίως από τη μείωση της κρατικής χρηματοδότησης (2009-2010) δίχως ενημέρωση και από τη μη επιστροφή του Φ.Π.Α από ευρωπαϊκά προγράμματα. Επίσης, μου επισήμανε ότι το εν λόγω χρέος δεν θα πρέπει να εξετάζεται μεμονωμένα, αλλά σε συνάρτηση με τον τζίρο του ΜΦΘ που την τελευταία τετραετία αγγίζει τα 4.800.000 ευρώ. Ωστόσο, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται τόσο στο χρέος, όσο σε άλλα δύο στοιχεία. Πρώτον, στην έκθεση της Εξελεγκτικής Επιτροπής (Ε.Ε, ελέγχει κάθε χρόνο τα οικονομικά του ΜΦΘ) για το διάστημα 2006-2008, και δεύτερον στο δεν έχουν διενεργηθεί έλεγχοι από την Ε.Ε για τις χρήσεις από το 2009. Όπως προκύπτει από την έκθεση της Ε.Ε, φαίνεται ότι υπήρχε πρόβλημα στις αναθέσεις έργων και στο λογαριασμό Προκαταβολών και Πιστώσεων. Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι δεν πραγματοποιούνταν πρόχειροι ανοιχτοί διαγωνισμοί για αναθέσεις άνω των 45.000 ευρώ, όπως προβλέπει ο κανονισμός προμηθειών. Χαρακτηριστικά, η έκθεση γράφει ότι «ο πιστωτής Βεϊνόγλου εμφανίζει ετήσια κίνηση ύψους 107.790, 82 ευρώ για το 2008 και 57.855,65 ευρώ για το 2007, τα οποία ξεπερνούν το όριο των 45.000 ευρώ που θέτει ο κανονισμός προμηθειών και απαιτείται ανοιχτός πρόχειρος διαγωνισμός».
Σχετικά με τον λογαριασμό Προκαταβολών και Πιστώσεων, η έκθεση αναφέρει πως «παρουσιάζει μεγάλη διακύμανση αφού το ύψος του χρεωστικού του υπολοίπου ήταν ιδιαίτερα υψηλό και κατά την 24.12.2008 ανερχόταν στο ποσό των 44.539,81 ευρώ». Σημειωτέον, το 2008 ο λογαριασμός έκλεισε με έλλειμμα 25.864,19 ευρώ. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι λαμβάνονταν προκαταβολές για ταξίδια κι έξοδα φιλοξενίας, δίχως μετά να αποδίδονται εγκαίρως (κάθε μήνα) τα αναγκαία παραστατικά που δικαιολογούν τις δαπάνες. Παρότι η έκθεση για την τριετία έχει περιέλθει στο ΥΠΑΙΘΠΑ, και παρόλο που γνωρίζει ότι το ΜΦΘ δεν υπόκειται πλέον σε διαχειριστικό έλεγχο, το Υπουργείο συνεχίζει τη χρηματοδότηση δίχως να έχει διενεργήσει καμία περαιτέρω έρευνα.
Χαώδες νομικό καθεστώς
Το χρέος του ΜΦΘ, και η έλλειψη οικονομικού ελέγχου από την Εξελεγκτική Επιτροπή, έχει δημιουργήσει αλλεπάλληλα προβλήματα και στο Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΚΜΣΤ). Σύμφωνα με τον νόμο ίδρυσης (2557/1997) και τις τροποποιήσεις που ακολούθησαν, το ΜΦΘ αποτελεί «ιδιαίτερο τμήμα του ΚΜΣΤ», άρα δεν έχει ιδία νομική προσωπικότητα, και ταυτόχρονα διαθέτει οικονομική αυτοτέλεια, καθώς επιχορηγείται από τον ΚΑΕ2529. Ως εκ τούτου, οι ανεκπλήρωτες οικονομικές του υποχρεώσεις βαραίνουν το ΚΜΣΤ, από το οποίο διάφορες εταιρείες διεκδικούν δικαστικά τα χρωστούμενα. Τι κι αν το ΚΜΣΤ έχει απευθύνει εκατοντάδες επιστολές σε όλους τους υπουργούς Πολιτισμού, συμπεριλαμβανομένου και του σημερινού πρωθυπουργού, ουδείς έλυσε τη συγκεκριμένη νομική αμφισημία, με συνέπεια τα προβλήματα να διαιωνίζονται.
Η συλλογή της Σκοπέλου
Σαν να μην έφτανε όλη αυτή η παράνοια του ελληνικού δημοσίου που συνάντησα, μιλώντας με τον καλλιτεχνικό διευθυντή των «Φωτογραφικών Συναντήσεων Κυθήρων», κύριο Γιάννη Σταθάτο, ο οποίος ήταν ένας από τους φωτογράφους που συνυπέγραφαν τις ομαδικές επιστολές διαμαρτυρίας, πληροφορήθηκα ότι, εκτός από τα κατεστραμμένα έργα του ΜΦΘ, αγνοείται και η συλλογή του Φωτογραφικού Κέντρου Σκοπέλου (ΦΚΣ). Σημειωτέον, η συλλογή περιέχει το αρχείο του βολιώτη φωτογράφου Κωνσταντίνου Ζημέρη, που είχε αγοραστεί στα τέλη του ’90 έναντι 50.000.000 δραχμών (το ακριβότερο αρχείο που έχει πουληθεί στην Ελλάδα).
Από το 2000-2005, όπου κι έληξε η προγραμματική σύμβαση ανάμεσα στο Δήμο Σκοπέλου και το πρώην Υπουργείο Πολιτισμού, διευθυντής του ΦΚΣ ήταν ο κ. Ε. Ιωακειμίδης. Μιας και πολλοί φωτογράφοι θεωρούν ότι ένα μέρος της συλλογής του ΦΚΣ φυλασσόταν στην αποθήκη που κάηκε πέρσι, ρώτησα τον κ. Ε. Ιωακειμίδη μήπως γνωρίζει που βρίσκεται τώρα η συλλογή. «Το τότε Δ.Σ του ΦΚΣ έλαβε τις ανάλογες αποφάσεις για τη διαφύλαξη των συλλογών του Κέντρου, ενημερώνοντας τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου», ήταν η απάντηση του.
Ψάχνοντας να δω τι συμβαίνει, και βρίσκοντας κλειδαμπαρωμένη την πόρτα του ΥΠΑΙΘΠΑ (συνεχώς το ραντεβού μου με τον κ. Τζαβάρα αναβαλλόταν για κάποια άλλη στιγμή), τηλεφώνησα στον δήμαρχο Σκοπέλου, κύριο Γιώργο Μιχελή. Ο δήμαρχος ακουγόταν απελπισμένος. Η συλλογή ήταν αυτό που τον απασχολούσε λιγότερο σε σχέση με το ΦΚΣ.
 Όπως μου είπε, το Κέντρο έχει ζημιά 145.000 ευρώ και δε μπορεί να προχωρήσει σε εκκαθάριση, γιατί έχει να κλείσει ισολογισμός από το 2003. Μάλιστα, πάνω στην κουβέντα μου ανέφερε ότι αντιμετωπίζουν πρόβλημα με τα παραστατικά, καθώς «σύμφωνα με την έκθεση του ορκωτού λογιστή ο υπόλογος διαχειριστής (κ. Ε. Ιωακειμίδης) δεν τα μεταβίβαζε με επιτυχία».
Από τη μία, ένα Υπουργείο που ακυρώνει τους διαγωνισμούς του, δεν ελέγχει οικονομικά τους φορείς του, δεν εξασφαλίζει την εύρυθμη λειτουργία των μουσείων του κι αδιαφορεί συστηματικά για την τύχη των περιουσιακών του στοιχείων. Από την άλλη, τα σφραγισμένα στόματα όλων των εμπλεκόμενων με την περσινή φωτιά και η απορία για το που βρίσκεται η πανάκριβα αγορασμένη συλλογή του ΦΚΣ. Έχω την αίσθηση ότι τα ερωτήματα που συσσωρεύτηκαν είναι περισσότερα από όσα αντέχει ο κοινός νους και χρήζουν άμεσων απαντήσεων, διότι αλλιώς δικαιολογημένα γεννούν υποψίες. Τι λέτε κι εσείς, κύριε Τζαβάρα;
protagon.gr (στις Πέμπτη, Ιουνίου 20, 2013)

περι του Μουσειου Φωτογραφιας Θεσσαλονικης/ Aπο το συνεργαζομενο μπλοκ φωτο-γραφι-ζοντας blogmagazine


(περι του Μουσειου Φωτογραφιας Θεσσαλονικης IV) ΑΠΟΦΑΣΗ ΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ
http://fotografizontasmagazine.blogspot.gr/2013/04/iv.html

(περι του Μουσειου Φωτογραφιας Θεσσαλονικης ΙΙΙ) Φωτιά σιγοκαίει στο Μουσείο Φωτογραφίας
Της ΕΙΡΗΝΗΣ ΚΟΝΤΟΓΕΩΡΓΙΟΥ
http://fotografizontasmagazine.blogspot.gr/2013/04/blog-post_1638.html

 (περι του Μουσειου Φωτογραφιας Θεσσαλονικης ΙΙ) Απαντηση στο αρθρο της κ Νανου
Ηρακλής Παπαϊωάννου Επιμελητής Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
http://fotografizontasmagazine.blogspot.gr/2013/04/blog-post_7.html

(περι του Μουσειου Φωτογραφιας Θεσσαλονικης Ι) ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ
ΤΗΣ ΧΡΥΣΑΣ ΝΑΝΟΥ  ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
http://fotografizontasmagazine.blogspot.gr/2013/04/blog-post.html

Στάκτη μέρος του αρχείου του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
http://fotografizontasmagazine.blogspot.gr/2012/06/blog-post.html
Τη νύχτα από 2-3 Μαΐου, 2012, εκδηλώθηκε πυρκαγιά στην αποθήκη της εταιρείας Ορφέας Βεϊνόγλου, που εξειδικεύεται στη μεταφορά και φύλαξη έργων τέχνης στη Βιομηχανική Περιοχή Σίνδου.  Μεγάλος αριθμός φωτογραφικών έργων που ανήκουν στη συλλογή του μοναδικού κρατικού Μουσείου Φωτογραφίας της Ελλάδας,  έγιναν παρανάλωμα του πυρός.

14.9.13

ΕΞΟΡΙΣΤΟΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΙ - ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ.ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ

αναδημοσιευση  απο την εφημεριδα  KYTHERA SUMMER EDITION 2007                                                              με ενα κλικ μεγεθυνεται η φωτο


Πολιτικοί κρατούμενοι- εξόριστοι που φωτογράφισαν (σε παρανομία)

εξόριστοι που φωτογράφιζαν και εκτύπωναν
Δανιόλος Σπύρος φωτογράφισε στην Ικαρία
Ζουρέλης Γιώργος
φωτογράφισε στην Μακρόνησο
Κασιμάτης Στέλιος
φωτογράφισε στην Ικαρία και στη Μακρόνησο
Καραπατάκης Κώστας
φωτογράφισε στον Αη Στράτη
Παπαναστασίου Κώστας
φωτογράφησε στην Ικαρία
Σαλάχας Γιώργος
φωτογράφισε στην Ικαρία
Τάβλας Γιώργος
φωτογράφισε στην Ικαρία 

 

εξόριστοι που ειχαν μόνο φωτογραφική μηχανή
Γεωργιάδης Μάκης
Πετρόγιαννης Ντίνος
Ζέρβα Μαριγούλα Μαστρολέων 


η ερευνα για την αποκατασταση των φωτογραφων της εξοριας συνεχιζεται

ιδιαιτερη περιπτωση ειναι του φωτογραφου του Αη Στρατη Βασιλη Μανικακη 
οπου σαν φωτογραφος του νησου φωτογραφισε εξοριστους την περιοδο 1947-1950. Εκδοθηκε και ενα λευκωμα που περιλαμβανει και φωτογραφιες του εκεινης της περιοδου.


Αη Στράτης  Φωτογραφικά ίχνη 1940-1970.
Αρχείο Βασίλη Μανικάκη  
Γιώργος Νικολακάκης
επιμέλεια: Ελένη Καραντζόλα
φωτογράφιση: Βασίλης Μανικάκης
Υπουργείο Αιγαίου  Μουσείο Μπενάκη  1999
[...]Το λεύκωμα τούτο είναι ο καρπός μιας ζωής περιπετειώδους και δύσκολης, είναι το μεράκι και το πείσμα της. Αυτό το "όνειρο" είδε μέσα στην σκληρότητα, τη στέρηση, την προκατάληψη και τις διώξεις ο Βασίλης Μανικάκης: να καταγράψει και να διασώσει για μας γεγονότα, πρόσωπα, στιγμιότυπα, την ατμόσφαιρα εποχών που διάβηκαν. Η ιστοριογραφία της καθημερινής ζωής ήταν το έργο του. Και το διακόνησε με τη μεγαλύτερη φιλοδοξία και ταυτόχρονα με την πιο συγκλονιστική απλότητα. [...]
Σταύρος Μπένος  Υπουργός Αιγαίου

12.9.13

El Sueño Existe

Το όνειρο υφίσταται.- El Sueño Existe
11 Σεπτεμβρίου 1973 . ΣΑΝΤΙΑΓΟ ΧΙΛΗ

















Η τελευταία φωτογραφία
του Σαλβατόρ Αλλιέντε
Προεδρικό μέγαρο - Σαντιάγκο, Χιλή - 11 Σεπτεμβρίου 1973.
Αυτή η φωτογραφία λήφθηκε από μια χιλιανή δημοσιογράφο και βραβεύτηκε το 1973 ως καλύτερη φωτογραφία ρεπορτάζ .
αναδημοσίευση απο FUNDACION SALVADOR ALLENDE SANTIAGO - CHILE
http://www.salvador-allende.cl
http://www.fundacionsalvadorallende.cl/fotos.php?foto=1187

Ο Σαλβατορ Αλιεντε κερδίζει το 1970 τις προεδρικές εκλογές και γίνεται ο πρώτος σοσιαλιστής πρόεδρος της Χιλής που εκλεγεται με δημοκρατικά μέσα.

Το 1973 ανατρέπεται από στρατιωτικό
πραξικόπημα.
Πέθα
νε μέσα στις φλόγες του προεδρικού μεγάρου , όταν βομβαρδίστηκε από την Πολεμική Αεροπορία της Χιλής.



Φωτογραφίες απο το στρατιωτικό πραξικόπημα στην Χιλή το 1973






























για αυτες που χαθηκαν...
http://www.youtube.com/watch?v=7TFdK3dxllw

Inti Illimani - Venceremos (1973)*


http://www.pschile.cl/
http://www.pcchile.cl/

3.8.13

Φωτογραφιες του Δημοκρατικου Στρατου Ελλαδας(1946-49)

 Συλλογη φωτογραφιων που χρησιμοποιηθηκαν στις εντυπες εκδοσεις του Δ.Σ.Ε. (οι περισσοτερες) / απο την αντιστοιχη φωτογραφικη μελετη του Μ.Κασιματη
 


 





2.8.13

Σεκάνς του κινηματογραφικού συνεργείου του ΔΣΕ

Κινηματογραφικά αποσπάσματα από τη δράση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας που τράβηξε το κινηματογραφικό του συνεργείο και υπάρχουν στο ντοκυμαντέρ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 1946-1949 σε παραγωγή του 902.



Μελετώντας το ντοκυμαντέρ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, κατέληξαμε σε κάποιες ενδιαφέρουσες σκέψεις και διαπιστώσεις ενώ παράλληλα δημιουργήσαμε και μία διαφορετικού είδους αρχειοθέτηση του αντίστοιχου πρωτότυπου υλικού .
Με αφορμή την εκδήλωση που θα γίνει στη Ταινιοθήκη της Ελλαδος με θέμα τον Εμφύλιο Πόλεμο το συγκεκριμένο ντοκυμαντέρ σαν πρόταση κινηματογραφική και δομημένο σωστά είναι και τεχνικά άρτιο, οπότε θεωρούμε οτι είναι αυτονόητο να συμμετέχει, όμως στο συγκεκριμένο πρόγραμμα απουσιάζει!
Μια αξιοσημείωτη παρατήρηση για το ντοκυμαντέρ αυτό είναι η μη καταγραφή των συντελεστών του, καταγραφή απαραίτητη γιατί είναι ένα εργαλείο για τους εκάστοτε ερευνητές και ιστορικούς. Εκτός απο τους συντελεστές (σκηνοθέτης, οπερατερ, συνεργείο, πρόσωπα κα) απαραίτητο να αναγράφονται το είδος και η προελεύση του εκάστοτε αρχειακού υλικού με ιστορικά ντοκουμέντα παλαιοτέρων χρόνων. Η γενικόλογη αναφορά οτι το υλικό προέρχεται απο το αρχείο του ΚΚΕ και το προσωπικό αρχείο του σκηνοθέτη Δ.Γρηγοράτου δεν είναι και η καλύτερη επιστημονικά μιάς και ήδη υπάρχουν πιστοποιημενες καταγραφές προέλευσης αρκετών απο τα αρχειακά ντοκουμέντα.
Απο το υλικό που προβάλλεται ενα σημαντικό μέρος, περίπου 32 λεπτά, προέρχεται απο την κινηματογραφική δράση του αντίστοιχου συνεργείου του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας που κατέγραφε διάφορες πλευρές της διαβίωσης των μαχητών του, με σκοπό την παραγωγή αντιστοίχων επικαίρων που προβάλονταν στο εξωτερικό κάνοντας γνωστή την ύπαρξη, τις δραστηριότητες, την πολιτική και κοινωνική άποψη και τις επιδιωώξεις του ΔΣΕ και του ΚΚΕ. Τότε αντίστοιχα είχαν εκδοθεί και διάφορα έντυπα.
Το κινηματογραφικό συνεργείο του ΔΣΕ απαρτιζοταν: Από τον Γιώργο Σεβαστίκογλου προϊστάμενο και σεναριογράφο, Μάνο Ζαχαρία σκηνοθέτη, Απόστολο Μουσούρη οπερατέρ, Φώτη Ματσάκα βοηθό οπερατέρ(σε μερικές περιπτώσεις).
Η ιδια πρακτική υπάρχει και με την χρησιμοποίηση κινηματογραφικών σκηνών από την Εθνική Αντίσταση. Ανατρέχωντας σε παλαιότερη έρευνα μας, είχαμε ήδη διαπιστώσει ότι και σε προηγούμενη κινηματογραφική δουλειά, πάλι είχε χρησιμοποιηθεί αρχειακό υλικό χωρίς να αναφερθεί το παραμικρό στους τίτλους, υλικό που έτσι φαινόταν σαν άγνωστου προέλευσης. Μία πρακτική που επίσης έχει γίνει από αρκετούς ακόμη κινηματογραφιστές. Οπως αναφέραμε πιο πάνω από μελέτες μας, το υλικό έχει υπαρκτούς δημιουργούς και είναι αδιανόητο να συνεχίζεται η αγνόηση τους. Η μη αναφορά που ενδεχομένως να εξυπηρετεί διάφορες σκοπιμότητες αποτελεί εν κατακλείδι μια αντιδεοντολογική πρακτική.
Για την αποκατάσταση της ιστορίας, για την ύπαρξη και δράση μερικών ακόμη πρωταγωνίστων της Εθνικής Αντίστασης, οι σκήνες που καταγράφουν τον ΕΛΑΣ
είναι από το Φωτοκινηματογραφικό συνεργείο του γενικού στρατηγείου του, με τον ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΕΓΑΛΙΔΗ εικαστικό και επικεφαλής,τον ΙΩΑΝΝΗ ΝΙΣΥΡΙΟ φωτογράφο οπερατέρ (Οκτώβρη 1943 μεχρι Σεπτέμβρη 1944), και τον ΘΑΝΑΣΗ ΠΑΠΑΔΟΥΚΑ φωτογράφο οπερατέρ (Οκτώβρη 1944 μεχρι Φλεβάρη 1945) ο οποίος και γύρισε τις σκηνές από την παράδοση των όπλων του ΕΛΑΣ.
Επιπλέον επειδή η ιστορία γράφεται με ντοκουμέντα, να σημειώσουμε οτι το κινηματογραφικό υλικό εποχής για τον Δεκέμβρη του 1944 στην Αθήνα αλλά και μετά, είναι από Εγγλέζους στρατιωτικούς φωτοκινηματογραφιστές της υπηρεσίας Army Film and Photographic Unit/ A.F.P.U, όπως και αντιστοίχων φωτοκινηματογραφικών υπηρεσιών ξένων στρατιωτικών και οικονομικών αποστολών βοηθείας που διέσχιζαν την επικράτεια.
Αναφορικά με το τεράστιο θέμα της ιδιοκτησίας του αρχειακού υλικού που υπάρχει και είναι υπαρκτό πρόβλημα, δυσκολεύοντας αφάνταστα την οποιαδήποτε έρευνα, θεωρούμε οτι χρειάζεται να συζητηθεί ανοικτά. Αρχειακό υλικό που ενδεχομένως κάποιες φορές προέρχεται και από εκποίηση. Οι τεχνολογικές δυνατότητες της σημερινής εποχής μας δίνουν πολλές λύσεις.
Αν εστιασουμε απο το δελτίο τύπου της εκδηλωσης στην αναγραφή περί "της απώλειας των σημαντικών κινηματογραφικών αποτυπώσεων που συγκρότησε στο «βουνό» το κινηματογραφικό συνεργείο του Δημοκρατικού Στρατού" διαπιστώνουμε αμέσως, πόσο αναγκαία εκτός απο την καλύτερη έρευνα, είναι αυτη η συζήτηση και ταυτόχρονα και η συγκέντρωση του εκάστοτε υλικού, ειδικά αν υπάρχουν κενά, από ψηφιακά αντίγραφα ποιότητας, διαμέσου μιας έντιμης συνεργασίας των διαφόρων φορέων.
Στην αρχειοθέτηση που κάναμε, δημιουργήσαμε θεματικές όπως: πυροβολικό, βολές πολυβόλων, διαβιβάσεις, ξένοι αντιπρόσωποι, απονομές βαθμών, διαφώτηση, μετακινήσεις μονάδων, χαρακώματα-καταφύγια, διάσχιση φαραγγίου, ερείπια, υγειονομικό, διαβίωση μαχητών κ.α. με την πρόθεση να έχουμε, διαμέσου των κινηματογραφικών καρέ, δυνατότητα γιά μια πιό αναλυτική μελέτη της δράσης του ΔΣΕ .
Συνοψίζοντας, είναι αναγκαίο να αποκατασταθούν τα ονόματα των φωτοκινηματογραφιστών και όχι μόνο, γιατί θα τιμηθούν πιο ολοκληρωμένα οι πρωταγωνιστές του Εμφυλίου πόλεμου, όπως αντίστοιχα και της Εθνικής Αντίστασης. πρώτη δημοσίευση 3/2/2012

Μανώλης Κασιμάτης / πολιτιστική εταιρεία ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΝΤΑΣ

δειτε επίσης
http://eteriafotografizontas.blogspot.com/2011/02/1943-1945.html
Φωτοκινηματογραφικο συνεργειο ΕΛΑΣ 1943-1945
Μια πρωτη συλλογη σκηνών που γυρισε το φωτοκινηματογραφικο συνεργειο του ΕΛΑΣ κατα τη διαρκεια της κατοχης μεχρι της συμφωνία της Βάρκιζας.Για πρωτη φορα μετα 67 χρονια αναγραφονται τα ονοματα των μελων του συνεργειου.

1.8.13

Τελικά υπάρχουν δύο ταινίες για “την αλήθεια για τα παιδιά της Ελλάδας” στον Εμφύλιο!

Τελικά υπάρχουν δύο ταινίες με θέμα την έξοδο των παιδιών από την Ελλάδα, την περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου.
Η πρώτη ταινία, από τον ΔΣΕ.
Η πρώτη, την οποία όλοι γνωρίζουν με τον τίτλο “Η αλήθεια για τα παιδιά της Ελλάδας” γυρίστηκε το 1948 από το Κινηματογραφικό Συνεργείο του ΔΣΕ “Η Ελεύθερη Ελλάδα”, με συντελεστές τον Μάνο Ζαχαρία στην σκηνοθεσία, τον Γιώργο Σεβαστίκογλου στο σενάριο και τον οπερατέρ Απόστολο Μουσούρη. Η ταινία γυρίστηκε στο Γράμμο-Βίτσι, στις περιοχές που είχε υπό τον έλεγχό του ο ΔΣΕ, και στις Λαϊκές Δημοκρατίες της Ουγγαρίας και της Τσεχοσλοβακίας.Το μοντάζ και η επεξεργασία του ήχου έγιναν στην Πράγα, όπου πραγματοποιήθηκε και η πρώτη κλειστή προβολή της, το 1948, παρόντος και του μεγάλου Τσεχοσλοβάκου ντοκιμαντερίστα, Γιόρι Σίβενς. Στη συνέχεια κυκολφόρησε και στις υπόλοιπες σοσιαλιστικές χώρες. Για τις ανάγκες της ταινίας, το συνεργείο ταξίδεψε στην Τσεχοσλοβακία και την Ουγγαρία για να αποτυπώσει τη ζωή των παιδιών στις νεαρές σοσιαλιστικές χώρες. Σύμφωνα με τον Μάνο Ζαχαρία, η πρώτη δημόσια προβολή της στην Ελλάδα έγινε αρχές του 1949 σε ένα χωριό του Βίτσι και ίσως πραγματοποιήθηκαν και κάποιες προβολές της ακόμα στις ανταρτοκρατούμενες περιοχές. Καθώς διηγείται ο ίδιος ο σκηνοθέτης, γυναίκες που έβλεπαν τα παιδιά τους στο πανί που χρησιμοποιούνταν ως οθόνη, ορμούσανε επάνω του για να τα αγκαλιάσουν! Εκτοτε, τα «ίχνη» της ταινίας χάνονται, μαζί και πολλά μέτρα φιλμ από παρόμοιες λήψεις που πραγματοποίησε το συνεργείο του ΔΣΕ. Πολλές δεκαετίες αργότερα, θα ανακαλυφθεί εντελώς τυχαία μια κόπια της στη Γαλλία από τον σκηνοθέτη Ροβήρο Μανθούλη. Η ιστορία της κόπιας που έχουμε σήμερα έχει ως εξής:
................................

Η δεύτερη ταινία, από την Γιουγκοσλαβία.
Την ίδια ακριβώς χρονική περίοδο, τα κρατικά κινηματογραφικά συνεργεία της Γιουγκοσλαβίας με την υποστήριξη της εταιρείας “Avala Film“, με έδρα το Βελιγράδι, υλοποιούν μια άλλη ταινία, σε σενάριο και σκηνοθεσία Radivoje Lola Djukic, με γυρίσματα εντός της Γιουγκοσλαβίας, και με τό ίδιο ακριβώς θέμα (ή έστω, ελαφρώς διαφορετικό -η διαφορά είναι στην εθνικότητα των παιδιών του “παιδοφυλάγματος” ή του “παιδομαζώματος” και στις χώρες που τα φιλοξένησαν). Σύμφωνα με κάποιες πηγές ο τίτλος της ταινίας είναι “Τα παιδιά της Ελλάδας“, σύμφωνα με κάποιες άλλες πηγές ο τίτλος είναι “Η έξοδος των προσφυγόπουλων παιδιών από την Αιγαιακή Μακεδονία“. Οι διαφορές στον τίτλο, και τα όσα αυτές νοηματοδοτούν είναι προφανείς. Το εκπληκτικό είναι ότι οι δύο ταινίες, που σύμφωνα με όλες τις πηγές γυρίστηκαν ανεξάρτητα η μία από την άλλη είναι όμοιες σε πολύ μεγάλο βαθμό. Ιδιο κόνσεπτ, ίδια αφήγηση, ίδιο στόρι, ίδια διάρθρωση, πανομοιότυπες σκηνές, ακόμη και κάποια σημεία της μουσικής (όπως π.χ. ο διασκευασμένος “Υμνος του ΕΛΑΣ”), όλα μοιάζουν υπερβολικά. Η ταινία αυτή είναι γυρισμένη εξ ολοκλήρου στη Γιουγκοσλαβία
...............................................................................

δειτε ολο το αρθρο στοhttp://xyzcontagion.wordpress.com
XYZ Contagion
Στιγμές και όψεις της ελληνικής (και όχι μόνο) δημόσιας πραγματικότητας

Ο ελληνικός εμφύλιος στην οθόνη

Η εκδήλωση αφιερώνεται στη μνήμη του Θόδωρου Αγγελόπουλου, καθώς ο εμφύλιος υπήρξε μια από τις κεντρικές συνιστώσες του κινηματογραφικού του έργου.

Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος διοργανώνει σε συνεργασία με τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) και το τμήμα Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (ΕΜΜΕ) του Πανεπιστημίου Αθηνών το αφιέρωμα Ο ελληνικός εμφύλιος στην οθόνη. Το αφιέρωμα γίνεται επίσης σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου (ΕΚΚ), τη Διεύθυνση-Μουσείου Αρχείου της ΕΡΤ, την Ταινιοθήκη του Βελγραδίου (Jugoslovenska Kinoteka) και τις εταιρείες διανομής Feelgood Entertainment, Νεανικό Πλάνο και Village Films.
Από τις 9 έως τις 15 Φεβρουαρίου 2012, στο φιλόξενο χώρο της Ταινιοθήκης, η κινηματογραφική αυλαία ανοίγει για μια εβδομάδα γεμάτη εκδηλώσεις και καθημερινές προβολές. Μοναδικά κινηματογραφικά τεκμήρια της εποχής, ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ σχολιάζονται από τους δημιουργούς τους και άλλους ειδικούς και πλαισιώνονται από ευρύτερες εκδηλώσεις. Σε δύο στρογγυλές τράπεζες, στις 9 Φεβρουαρίου για τον εμφύλιο και τη μυθοπλασία και στις 13 Φεβρουαρίου για τον εμφύλιο και το ντοκιμαντέρ, σκηνοθέτες και άνθρωποι του κινηματογράφου, κοινωνιολόγοι και ιστορικοί συζητούν μεταξύ τους αλλά και μοιράζονται με το κοινό σκέψεις και απόψεις για τις ποικίλες αποτυπώσεις του εμφυλίου πολέμου στην οθόνη.
Η έναρξη του αφιερώματος θα γίνει την Πέμπτη 9 Φεβρουαρίου στις 19.30 με τη στρογγυλή τράπεζα με θέμα «Ο ελληνικός εμφύλιος στην οθόνη: η μυθοπλασία». Θα ακολουθήσει η τιμητική προβολή των Κυνηγών του Θεόδωρου Αγγελόπουλου στις 21.30.
Στη στρογγυλή τράπεζα συμμετέχουν: Παντελής Βούλγαρης-Σκηνοθέτης, Κώστας Βρεττάκος-Σκηνοθέτης, Μαρία Κατσουνάκη- Κριτικός Κιν/φου, Μαρία Κομνηνού-Αν. Καθηγήτρια/ Γεν. Γραμ. Δ.Σ. ΤΤΕ, Πέπη Ρηγοπούλου-Καθηγήτρια, Τάσος Ψαρράς-Σκηνοθέτης. Συντονίζει ο Καθηγητής & Αντιπρόεδρος των ΑΣΚΙ Ηλίας Νικολακόπουλος.
Στην δεύτερη στρογγυλή τράπεζα με θέμα «Ο ελληνικός εμφύλιος στην οθόνη: το ντοκιμαντέρ» που θα γίνει την Δευτέρα 13 Φεβρουαρίου στις 19.30 συμμετέχουν οι: Βασίλης Αλεξόπουλος-Διευθυντής Μουσείου-Αρχείου της ΕΡΤ, Ηλίας Γιαννακάκης-Σκηνοθέτης, Μάνος Ζαχαρίας-Σκηνοθέτης, Ροβήρος Μανθούλης-Σκηνοθέτης, Φώτος Λαμπρινός-Σκηνοθέτης, Τάσος Σακελλαρόπουλος –Ιστορικός, Μέλος Δ.Σ. των ΑΣΚΙ, Θανάσης Σκρούμπελος-Σκηνοθέτης. Συντονίζει η ιστορικός και Μέλος Δ.Σ. των ΑΣΚΙ Ιωάννα Παπαθανασίου.
Το εκτενές αυτό αφιέρωμα που πραγματοποιείται για πρώτη φορά στη χώρα μας, επιχειρεί να καλύψει ένα κενό. Φιλοδοξεί σε μια ολοκληρωμένη και καθόλα αντιπροσωπευτική παρουσίαση των κινηματογραφικών εγγραφών που σήμερα διαθέτουμε για τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο. Έχοντας ως αφετηρία τις αρχικές καταγραφές, που προώθησε την εποχή της σύγκρουσης, με τη μορφή επικαίρων και μικρών ενημερωτικών ταινιών, η προπαγάνδα των δύο αντίπαλων στρατοπέδων, το αφιέρωμα εκτείνεται στην επισκόπηση της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής επί έξι και πλέον δεκαετίες. Αποσκοπεί έτσι σε μια νέα ανάγνωση των τρόπων με τους οποίους ο ελληνικός κινηματογράφος ενσωμάτωσε και διαπραγματεύτηκε την εμφύλια σύγκρουση, χρησιμοποιώντας άλλοτε τη μυθοπλασία και άλλοτε, όπως τα τελευταία κυρίως χρόνια, το δημιουργικό ντοκιμαντέρ.
Συνδεδεμένος με το τραύμα και τις απαγορεύσεις, που τον συνόδευσαν από την αρχή, αλλά και παίζοντας με τις σιωπές, ο εμφύλιος πόλεμος δεν καθιερώθηκε ως ιδιαίτερα πρόσφορο πεδίο για τη μεγάλη οθόνη. Αν η άρση των απαγορεύσεων το 1974 συντέλεσε στην οριστική ένταξή του στη θεματολογία του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου, δεν έλειψαν, ωστόσο, από νωρίς οι σχετικές αναφορές. Με τη μορφή συνδηλωτικών σχολίων ο εμφύλιος πόλεμος εισήλθε δια της τεθλασμένης στο κινηματογραφικό προσκήνιο στα σκοτεινά μετεμφυλιακά χρόνια, πριν τροφοδοτήσει τις ιδεολογικές συντεταγμένες της κινηματογραφικής παραγωγής στα χρόνια της απριλιανής δικτατορίας. Στη συνέχεια, οι κοινωνικές επιπτώσεις του –ένας εμφύλιος πόλεμος χωρίς πόλεμο- και οι μνήμες θα απορροφήσουν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής της νέας γενιάς σκηνοθετών που στη συντριπτική πλειοψηφία τους δεν αρνήθηκαν τις ιδεολογικές τους συγγένειες με την Αριστερά. Οι πολιτικοί κρατούμενοι, οι «ανταρτόπληκτοι» και οι πρόσφυγες, οι οικογενειακές τραγωδίες, οι μνήμες και τα αδιέξοδα, διέτρεξαν τις ρεαλιστικές αναπαραστάσεις και τις αλληγορικές αναφορές και αναπαρήγαγαν τα κυρίαρχα πρότυπα του αριστερού αφηγήματος. Τα τελευταία χρόνια οι κάμερες καταγράφουν και δύο νέες εκδοχές. Πρόκειται για τη στρατιωτική διάσταση του εμφυλίου πολέμου αλλά και για την κατάθεση της βιωμένης εμπειρίας, η οποία με τη μορφή του ντοκιμαντέρ δοκιμάζει νέους τρόπους κινηματογραφικής αφήγησης.
Τις διαφορετικές αυτές εγγραφές της εμφύλιας αναμέτρησης, όπως εμφανίστηκαν από την έκρηξή της μέχρι τις μέρες μας, επιχειρεί να αναδείξει το εν λόγω αφιέρωμα. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, δίπλα στις καθιερωμένες προβολές, το αφιέρωμα μας καλεί να αναστοχαστούμε στη βάση μιας παράλληλης ανάγνωσης των ταινιών οι οποίες υπακούουν σε διαφορετικές εποχές και ιδεολογίες αλλά και σε διαφορετικούς κανόνες, σχολές και ρεύματα. Ενώνονται, άραγε, οι ταινίες αυτές, παρά τις ασυνέχειες και τις σιωπές, με τα λεπτά νήματα μιας άρρητης συνέχειας;

Αρχειακά τεκμήρια
Η προβολή και ο σχολιασμός άγνωστων κινηματογραφικών τεκμηρίων της περιόδου του εμφυλίου πολέμου συνιστά ένα από τα βασικά μελήματα του αφιερώματος. Στα σύντομα κινηματογραφικά επίκαιρα που παραχωρήθηκαν από το Διεύθυνση Μουσείου-Αρχείου της ΕΡΤ, προστίθενται άγνωστα και σημαντικά αρχεία που απόκεινται στις συλλογές της Ταινιοθήκης της Ελλάδος. Η δωρεά της Ολυμπίας Παπαδούκα και του καθηγητή του Πανεπιστημίου της Φιλαδέλφειας Μιχάλη Δόριζα εισάγουν στο αφιέρωμα και περιλαμβάνουν μοναδικές σε ευκρίνεια σκηνές από τα Δεκεμβριανά και την οπισθοχώρηση των στρατευμάτων του ΕΛΑΣ, τη συμφωνία της Βάρκιζας, το 7ο Συνέδριο του ΚΚΕ τον Οκτώβριο του 1945 και τις μεγαλειώδεις διαδηλώσεις της Αριστεράς στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Σε αυτά προστίθενται λήψεις από τα στρατόπεδα των κυβερνητικών, την επίσκεψη του βασιλιά και Αμερικανών αξιωματούχων στα στρατόπεδα και πόλεις όπου μαίνεται ο εμφύλιος καθώς και την επίσκεψη του βασιλιά και της βασίλισσας στα ελληνογιουγκοσλαβικά σύνορα.
Ωστόσο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν δύο ταινίες που εντοπίστηκαν στην Ταινιοθήκη της Σερβίας, στο Βελιγράδι, και προβάλλονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Η πρώτη, Τα ελληνόπαιδα (Grčka Deca, 1948) του Radivoje Lola Đukić περιγράφει την υποδοχή ελληνοπαίδων στο προσφυγικό κατάλυμα στη Bela Crkva. Γυρισμένη την ίδια περίπου εποχή με την ταινία Η αλήθεια για τα παιδιά της Ελλάδος (1948) των Μάνου Ζαχαρία και Γιώργου Σεβαστίκογλου, η ταινία αποτελεί την εκδοχή της γείτονος και συμμάχου του Δημοκρατικού Στρατού Γιουγκοσλαβίας και επομένως συνιστά μια ακόμη απάντηση στις ελληνικές κυβερνητικές θέσεις περί του παιδομαζώματος.
Οι δύο αυτές ταινίες μας υποβάλουν στην πρόκληση της παράλληλης ανάγνωσής τους. Αντίστοιχα, η απώλεια των σημαντικών κινηματογραφικών αποτυπώσεων που συγκρότησε στο «βουνό» το κινηματογραφικό συνεργείο του Δημοκρατικού Στρατού θα μπορούσε εν μέρει να αναπληρωθεί με τη δεύτερη ταινία που εντοπίστηκε στη Σερβία. Η Αδελφική βοήθεια (Bratska Pomoć, 1950) των Trajče Popov και Žorž Skrigin, αν και υπακούει στην ανάγκη απάντησης της «αιρετικής» πλέον Γιουγκοσλαβίας στις κατηγορίες «για το πισώπλατο χτύπημα του Τίτο», πραγματεύεται τη βοήθεια που δόθηκε στα χρόνια του εμφυλίου στο Δημοκρατικό Στρατό.
Στον αντίποδά της τοποθετείται ένα μάλλον «υποτιμημένο» και αταύτιστο προπαγανδιστικό υλικό για τη βοήθεια του πλάνου Μάρσαλ στην «εθνική ανοικοδόμηση».

Ταινίες μυθοπλασίας
Επεκτείνοντας στο χρόνο την ιστορική αναδρομή θα διαπιστώσουμε πως μέχρι το 1974 οι ταινίες μυθοπλασίας που άμεσα αναφέρονται στον εμφύλιο είναι ελάχιστες και γυρίζονται κυρίως στα χρόνια της δικτατορίας των συνταγματαρχών. Εξαίρεση αποτελούν οι βραβευμένοι στο Βερολίνο Παράνομοι του Νίκου Κούνδουρου που γυρίζονται στον απόηχο της εμφύλιας αναμέτρησης αλλά πάντως μετά την επανάκαμψη της Αριστεράς και την ανάδειξη της ΕΔΑ στην αξιωματική αντιπολίτευση, το 1958. Καθώς η διατήρηση των διακρίσεων σε βάρος των ηττημένων και η λογοκρισία, οδηγούν στην αποσιώπηση του εμφυλίου, οι ήρωες κι η εποχή σκόπιμα δεν σηματοδοτούνται ξεκάθαρα. Στην ταινία οι «παράνομοι» προσπαθούν, είτε γιατί εμπλέκονται σε παλιές δοσοληψίες είτε γιατί δολοφονούν έναν πλούσιο αγρότη, να διαφύγουν τη σύλληψή τους από τη χωροφυλακή.
Στην περίοδο της δικτατορίας αναβιώνει το ρεπερτόριο της μετεμφυλιακής πόλωσης, αλλά η έμφαση αποδίδεται στο νέο εθνικιστικό ιδεολόγημα του καθεστώτος. Κινούμενες πάντα στον αντικομμουνιστικό άξονα, οι ταινίες, που εστιάζουν στον εμφύλιο, υπογραμμίζουν την ανάγκη υπέρβασης του παρελθόντος με σκοπό την ανάδειξη του έθνους που μεγαλουργεί μέσα από την ενότητα. Χαρακτηριστικό δείγμα αποτελεί ο Γράμμος (1971) του Ηλία Μαχαίρα που θα προβληθεί στο πλαίσιο του κινηματογραφικού αφιερώματος.
Η μεταπολίτευση εγκαινιάζει την έκρηξη της παραγωγής. Οι σκηνοθέτες ιδιαίτερα του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου (ΝΕΚ) θα μπορέσουν πλέον να αναστοχαστούν κινηματογραφικά τη δεκαετία του ’40, χωρίς τους περιορισμούς και τις απαγορεύσεις που έθεσαν τον εμφύλιο, ως θέμα ταμπού, στο περιθώριο για τουλάχιστον τρεις δεκαετίες. Εστιάζοντας κυρίως στο τραύμα του εμφυλίου, η ελληνική κινηματογραφία, μετά το 1974, συμπορεύεται με τις επεξεργασίες της μνήμης για τη δεκαετία του ’40 και παρουσιάζει τις επιπτώσεις του εμφυλίου και τα «θύματα» της σύγκρουσης.
Τη νέα αυτή οπτική εγκαινιάζει ο Θόδωρος Αγγελόπουλος με δύο ταινίες από την τριλογία της ιστορίας: το Θίασο (1974-5) και τους Κυνηγούς (1977).
Τα γυρίσματα του Θιάσου ξεκινούν τον τελευταίο χρόνο της δικτατορίας και ολοκληρώνονται ένα χρόνο μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου και την πτώση της χούντας. Η ταινία-σταθμός για την συγκρότηση του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου θα λάβει, το 1975, το Βραβείο της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου στο Φεστιβάλ Κανών. Η ιστορία του μπουλουκιού που περιοδεύει στην Ελλάδα ανεβάζοντας την Γκόλφω δίνει μια μοναδική εκδοχή στο ζήτημα της αναπαράστασης της Ιστορίας. Το δεύτερο μέρος της τριλογίας, οι Κυνηγοί, πραγματεύεται τον συνεχή φόβο της Αριστεράς όπως τον βιώνει η αστική τάξη ως τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης. Το πτώμα ενός αντάρτη που εντοπίζεται από μια ομάδα κυνηγών θαμμένο μέσα στο χιόνι, παραμονή Πρωτοχρονιάς, θα αποτελέσει τον καταλύτη για την διερεύνηση της ένοχης συνείδησης των νικητών.

Ένα χρόνο νωρίτερα, το 1976, ο Παντελής Βούλγαρης παρέδιδε στο κοινό το βραβευμένο στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης Χάππυ Νταίη, βασισμένο στο διήγημα Ο λοιμός του Αντρέα Φραγκιά. Η πρώτη ταινία μυθοπλασίας που αναφέρεται στη Μακρόνησο αντιμετωπίζει το στρατόπεδο ως μικρόκοσμο του διχασμού και της αγριότητας που επικρατούσε στη χώρα. Ο Βούλγαρης προσεγγίζει το θέμα με τον ουμανισμό του νεορεαλισμού διανθισμένο με σουρεαλιστικά στοιχεία πετυχαίνοντας ένα συγκλονιστικό αποτέλεσμα.

Η εποχή της «απομυθοποίησης» εγκαινιάζεται τη δεκαετία του ’80 με ταινίες όπως, ο Μεγαλέξανδρος του Θόδωρου Αγγελόπουλου, Η κάθοδος των εννέα του Χρήστου Σιοπαχά και Τα παιδιά της Χελιδόνας του Κώστα Βρεττάκου.
Ο βραβευμένος με το Χρυσό Λέοντα στη Βενετία Μεγαλέξανδρος (1980) χρησιμοποιεί το ιστορικό γεγονός της σφαγής στο Δήλεσι, θέτοντας εκ νέου τα προβλήματα των συγκρούσεων στην περίοδο της Αντίστασης και του εμφυλίου και υιοθετώντας την ιστορική ερμηνεία του Dominique Eudes, για την σύγκρουση καπεταναίων και κομματικής ηγεσίας.
Βασισμένη στο ομώνυμο αφήγημα του Θανάση Βαλτινού η βραβευμένη στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Μόσχας Κάθοδος των εννέα (1984) περιγράφει την κάθοδο μιας μικρής ομάδας ανταρτών του Δημοκρατικού Στρατού προς τον Ταΰγετο κι από εκεί στη θάλασσα μετά την επιτυχία των επιχειρήσεων του κυβερνητικού στρατού στην Πελοπόννησο. Η τύχη τους είναι προδιαγεγραμμένη.
Παρόμοια είναι και η ιστορία που αφηγείται στα Χρόνια της θύελλας (1984) ο Νίκος Τζήμας, που λίγα χρόνια νωρίτερα γυρίζει και τον Άνθρωπο με το γαρύφαλλο για τον Μπελογιάννη. Η προσπάθεια δύο ανταρτών του ΕΛΑΣ που μάταια προσπαθούν να επιστρέψουν στα σπίτια τους μετά την καταστροφή της μονάδας τους από τον εθνικό στρατό.
Το ιστορικό γεγονός της εκκένωσης των παραμεθόριων χωριών στο τέλος του εμφυλίου και της εγκατάστασης των προσφύγων στα επιταγμένα κτίρια στη Θεσ/νικη αποτελεί τον βασικό καμβά στο βραβευμένο στο Φεστιβάλ Θεσ/νίκης Καραβάν Σαράι (1986) του Τάσου Ψαρρά.
Ο σπαραγμός του εμφυλίου προβάλλεται και πάλι μέσα από μια προσωπική ιστορία στα Πέτρινα χρόνια (1985) του Παντελή Βούλγαρη. Η αληθινή ιστορία ενός ζευγαριού αγωνιστών της Αριστεράς, που εκτοπίζονται σε διαφορετικά στρατόπεδα και ξανασυναντιόνται μετά από πολλά χρόνια, μαζί με το παιδί τους, συγκίνησε το μεγάλο κοινό.
Ο Κώστας Βρεττάκος, στα Παιδιά της Χελιδόνας (1987), εμπνευσμένος από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Διονύση Χαριτόπουλου, προσεγγίζει με πιραντελλική διάθεση την διακεκαυμένη ζώνη διερεύνησης της εμφύλιας σύγκρουσης. Ένας δημοσιογράφος κι ένας νεαρός σκηνοθέτης αναζητούν πληροφορίες για την ιστορία μιας οικογένειας που βρέθηκε τοποθετημένη σε αντίπαλα στρατόπεδα στην εμφύλια σύγκρουση. Η τηλεοπτική αναζήτηση καταλήγει στην ιστόρηση των διαφορετικών εκδοχών και λειτουργεί εκρηκτικά.
Στο μεταίχμιο βιώματος και μυθοπλασίας κατατάσσεται η ταινία Ελένη (1985) του Πίτερ Γέιτς (Peter Yates) με τους Κέιτ Νέλιγκαν και Τζον Μάλκοβιτς, βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο-μαρτυρία του Νίκου Γκατζογιάννη (Nick Gage). Η δραματοποιημένη εκδοχή της δολοφονίας της μητέρας του συγγραφέα στο χωριό Λιά Φιλιατών της Ηπείρου την περίοδο του εμφυλίου ιστορείται ως η θυσία μιας γυναίκας να σώσει τα παιδιά της από την αναγκαστική στρατολόγηση και αποστολή στις «φιλικές» χώρες από τις δυνάμεις του Δ.Σ.
Στην ορεινή ήπειρο του 1949 διαδραματίζεται και η Βασιλική (1997) του Βαγγέλη Σερντάρη που αφηγείται τον έρωτα ενός ενωμοτάρχη για την γυναίκα ενός αντιφρονούντος κομμουνιστή. Από το επίκεντρο του εμφυλίου στην Ήπειρο ο Λεωνίδας Βαρδαρός μας μεταφέρει στην Ικαρία στην ταινία του Ούλοι εμείς εφέντη (1998). Οκτώ αντάρτες, υπακούοντας στην εντολή του κόμματος «το όπλο παρά πόδα», συνεχίζουν για έξι χρόνια να κρύβονται στο νησί αρνούμενοι να παραδοθούν.
Οι Παντελής Βούλγαρης και Θεόδωρος Αγγελόπουλος θα επιστρέψουν μια 20ετία αργότερα στον εμφύλιο, ο πρώτος με το Ψυχή βαθιά, το 2009, και ο δεύτερος με Το λιβάδι που δακρύζει, το 2004, που αποτελεί το πρώτο μέρος της λεγόμενης «τριλογίας» με θέμα την μοίρα του ελληνισμού μέσα από αναφορές στον Θηβαϊκό κύκλο.
Ξεκινώντας το 1919 με την είσοδο του Κόκκινου Στρατού στην Οδησσό και τον ξεριζωμό της ελληνικής παροικίας και τελειώνοντας το 1949 με το τέλος του ελληνικού εμφυλίου πολέμου, Το λιβάδι που δακρύζει περιγράφει την ιστορία μιας γυναίκας. Πρόσφυγας από την Οδησσό και ταυτόχρονα φιγούρα αρχαίας ελληνικής τραγωδίας, η Ελένη υποφέρει τα δεινά της δικτατορίας του Μεταξά, της Κατοχής και του Εμφυλίου και χάνει τα δυο της παιδιά που βρίσκονται στα δύο αντίπαλα στρατόπεδα.
Το κλασικό μοτίβο της ιστορίας δύο αδελφών που βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα επανέρχεται στη Ψυχή βαθιά. Έχοντας επιστρατευτεί από τον Εθνικό και το Δημοκρατικό Στρατό ως οδηγοί στα δύσβατα μονοπάτια και στα περάσματα του Γράμμου και του Βίτσι, τα δυο αδέλφια δεν απαρνούνται τους δεσμούς του αίματος. Σε αυτή τη σύγκρουση που προκάλεσαν οι «ξένοι», η εγκληματική τακτική του κυβερνητικού στρατού να αποδεχτεί τον βομβαρδισμό των θέσεων των ανταρτών με βόμβες ναπάλμ αντιπαρατίθεται στην εμμονή του επιτελείου των ανταρτών να μην προχωρήσει σε ανακωχή παρά τη διαφαινόμενη ήττα.

Ντοκιμαντέρ
Η πρώτη απόπειρα καταγραφής μιας πτυχής του Εμφυλίου γίνεται στη μεταπολίτευση, το 1974, με το Νέο Παρθενώνα της γνωστής «Ομάδας των Τεσσάρων». Ο πρόσφατα χαμένος Κώστας Χρονόπουλος και οι Γιώργος Χρυσοβιτσάνος, Σπύρος Ζάχος και Θανάσης Σκρουμπέλος θα αποτελέσουν το πρώτο συνεργείο κινηματογραφιστών που θα φθάσει στα μαρτυρικά νησιά της Μακρονήσου και της Γυάρου.
Μια δεκαετία αργότερα, το 1997, γυρίζεται το ντοκιμαντέρ Ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος μέσα από το φακό ενός έλληνα σκηνοθέτη που ζει στο Παρίσι. Ο Ροβήρος Μανθούλης θα λάβει το ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στο Διεθνές Φεστιβάλ Τηλεοπτικών Προγραμμάτων (F.I.P.A.) του Μπιαρίτζ. Η παραγωγή παρουσιάστηκε σε δυο εκδοχές, μια σχεδόν ωριαία και μια εξάωρη. Η ωριαία βερσιόν αποτελεί μία ιστορική καταγραφή των γεγονότων του εμφυλίου που περιλαμβάνει αρχειακό υλικό από το συνεργείο του Δημοκρατικού Στρατού, από το BBC και από αρχεία των χωρών και των δυο αντίπαλων στρατοπέδων. Η εξάωρη βερσιόν με τίτλο Βίοι Παράλληλοι του Εμφυλίου έλαβε το ετήσιο βραβείο καλύτερης εκπομπής πληροφόρησης στην Ελλάδα, το 1997. Στα έξι ωριαία επεισόδια καταγράφονται οι μαρτυρίες 17 προσώπων που έζησαν ή μελέτησαν την περίοδο του εμφυλίου.
Μισό αιώνα μετά τη λήξη του εμφυλίου όλο και περισσότερα ντοκιμαντέρ φωτίζουν άγνωστες πτυχές της περιόδου αυτής. Η βραβευμένη στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης Μακρόνησος (2008) των Ηλία Γιαννακάκη και Εύης Καραμπάτσου, παραθέτει για πρώτη φορά την μαρτυρία του 90χρονου διοικητή του στρατοπέδου, το πρώτο ουσιαστικά καταγεγραμμένο ντοκουμέντο μαρτυρίας της άλλης πλευράς, ο οποίος «συνομιλεί» με πρώην κρατουμένους που επισκέπτονται το νησί.
Αφανείς ήρωες του Εμφυλίου γίνονται πρωταγωνιστές στη Ζωή στους βράχους (2009) της Αλίντας Δημητρίου και στο βραβευμένο από την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου Άλλος δρόμος δεν υπήρχε (2009) του Σταύρου Ψυλλάκη. Από τη μία οι αντάρτισσες - «γυναίκες της διπλανής πόρτας» κι από την άλλη οι εναπομείναντες αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού στην Κρήτη, παράνομοι για χρόνια στο νομό Χανίων μαζί με εκείνους που με αυτοθυσία τους προστάτεψαν. Τέλος η ιδεολογική μεταστροφή και ένταξη του Τούρκου Μιχρί Μπελί στον Δημοκρατικό Στρατό, αλλά και οι μετέπειτα συνέπειες της επιλογής του περιγράφονται στο Καπετάν Κεμάλ, ο σύντροφος (2008) του Φώτου Λαμπρινού.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Για περισσότερες πληροφορίες:
Γραφείο Τύπου Ταινιοθήκης της Ελλάδος:
Ισμήνη Χλιόβα-Μπιτζάνη: 210 3612046, 6973562081 isminicb@gmail.com
Φαίδρα Παπαδοπούλου: 210 3612046 (εσωτ. 0119) phaedrapap@tainiothiki.gr